به نام خداوند همه مِهر مِهر وَرز


مفهوم بيعت (قسمت دوم )ادامه مقاله شماره قبل


البته آنچه گفته شد به استثناء پیامبر اكرم صلّی الله علیه و آله و سلّم و امامان معصوم علیهم السّلام است كه آن ها ذاتاً معصومند و پیامبری وامامت آن ها از طرف خداوند است، در عین حال از نظر شئونات اجتماعی، پذیرش و بیعت مردم شرط است و شاهد تاریخی آن بركناربودن امام أمیرالمومنین علیه السّلام است كه علی رغم نصب آن حضرت از سوی پیامبر اكرم صلّی الله علیه و آله و سلّم و به دستور خداوند به دلیل تشكیل سقیفه و تحریف در انتخاب خلیفه و جلب بیعت مردم به نفع خلفا مسیر خلافت رسول الله و امامت امت به مسیری دیگر چرخید.
پذیرش مردم و بیعت عمومی تا آن جا اهمیت پیدا می كرد كه بعضی از خلفا نسبت به بزرگانی كه حاضر به بیعت با آنها نبودند، حساسیت نشان داده كار را به جایی می رساندند كه بسا به جاهای سخت و باریك می كشید.
نمونه تاریخی آن درصدر اسلام بیعت گرفتن از أمیرالمومنین علیه السّلام توسط خلیفه ی اول و با كارگردانی خلیفه ی دوم است و آن حوادث شوم و تلخ كه در تاریخ اسلام و پس از رحلت پیامبر اكرم صلّی الله علیه و آله و سلّم اتفاق افتاد.
نمونه ی دیگر بیعت خواستن یزید بن معاویه از امام حسین علیه السّلام است كه فرماندار مدینه را مأمور كرد كه بر امام حسین علیه السّلام سخت بگیرد كه نتیجه ی، آن منجر به قیام خونین امام حسین علیه السّلام شد و آن حضرت فرمود:
(وا... لاابایع مثلی بمثل هذا...) یعنی هیچ انسان با مرام و با عقیده و آزاده ای چون من با شخصی چون یزید بیعت نمی كند!
البته از طرف دیگر، نمونه ی جامع و كاملی هم در تاریخ داریم كه هیچ محدث یا مورخ یا صاحب نظری ذكر نكرده است كه در مورد بیعت با پیامبر اكرم اكرم صلّی الله علیه و آله و سلّم كسی مخالفتی داشته یا از روی اكراه و اجبار و نارضایتی بیعت كرده باشد و با بیعت عمومی مردم، پیامبر اكرم اكرم صلّی الله علیه و آله و سلّم رئیس حكومت و امام  نظامی بود كه مهاجران و انصار و یهود و مشركان، همه در آن با هم ودر کنار هم زندگی می كردند.
محل برگزاری و انجام بیعت جائی علنی و آشكار و معمولاً مسجد بوده است كه مردم و مسلمانان با رضایت و میل قلبی و بصورت آشكارا و علنی به حضور و خدمت آن حضرت می رسیدند و با مصافحه و دست در دست آن حضرت گذاشتن با آن حضرت بیعت می كردند و زنها نیز با گذاشتن دست در ظرف آبی كه آن طرف پرده و ساتر دست امام یا پیامبر در آب بوده است بیعت می‌كردند.
یك شكل ونوع ویژه ی بیعت در واقعه ی غدیر خم اتفاق افتاد كه پیامبر اكرم صلّی الله علیه و آله و سلّم پس از ایراد خطبه ی خود، به مردم فرمودند تعداد جمعیت آن قدر زیاد است كه روزها برای بیعت حضوری وقت لازم است و هوا و گرما نامساعداست، پس ای مردم به بیان شفاهی متن بیعت نامه را همین گونه كه من
می خوانم ( و در خطبه ی غدیر موجود است) با من تكرار كنید و پس از آن بر حسب توان و مجال به خیمه گاه علی علیه السّلام بروید و با او به لقب أمیر المومنین علیه السّلام سلام دهید و بیعت كنید و مردم هم اطلاعت كردند و جالب است كه بیان شود اولین كسانی كه برای بیعت به خمیه أمیر المومنین علیه السّلام رفتند، خلیفه ی اول و دوم بودند كه ضمن بیعت حضوری، این انتصاب شایسته را با عبارات معروف و مشهور خود به آن حضرت تبریك گفتند در تاریخ دارد كه خلیفه ی دوم فریاد می زد تبریك، تهنیت ای علی! شادباش بر تو كه از امروز تو مولا و سرور و حاكم بر من و همه ی مسلمانان گشتی!
اما افسوس كه تاریخ شاهد چه بازیگری ها كه نیست كمتر از سه ماه بعد، همین افراد سقیفه را برپا ساختند و كردند آنچه را كه نباید...