«إنَّهُ خَلیفَةُ رَسُولِ اللّهِ»


«همانا اوست جانشین رسول‌الله.»
تمام تأکید و اصرارهای پیامبر اکرم صلی‌الله علیه و آله در جمله‌های قبلی که فرمودند او جانشین من است بر امّت من و بر تفسیر کتاب خدا، برای این است که: «إنَّهُ خَلیفَةُ رَسُولِ اللهِ»: به حقیقت که او (علی) جانشین رسول‌الله است. طبق قانون ادبیات، وقتی حکم روی صفتی برود، علّت آن حکم را بیان می‌کند.
چرا علی علیه‌السّلام خلیفه‌ی رسول‌الله صلی‌الله علیه و آله است؟ زیرا پیامبر اکرم صلی‌الله علیه و آله فرستاده‌ی خدا بوده، لذا جانشین و خلیفه‌ ی ایشان هم باید تمام مراتب، شعارها و پیام‌های رسالت الاهی را عمل نمایند.
وسعت حوزه‌ی رسالت رسول‌الله صلی‌الله علیه و آله هرچقدر است، حوزه‌ی خلافت خلیفة الله هم همان‌طور باید باشد. چون جانشین رسول‌الله صلی‌الله علیه و آله هستند، پس تمام ابعاد شخصیّت ایشان برای امیرالمؤمنین علی علیه‌السّلام صدق می‌کند.
رسالت پیامبر اکرم صلی‌الله علیه و آله ابعاد مختلف داشت و حرف‌های مختلفی را آوردند که علی علیه السلام جانشین ایشان در همه‌ی آن ابعاد هستند، مگردر قانون آوری. علی علیه السلام در نبوّت تشریعی جانشین پیامبر اکرم صلی‌الله علیه و آله نیستند، همان‌ گونه که رسول خدا صلی‌الله علیه و آله به علی علیه‌السّلام فرمودند: «أَنْتَ مِنِّی بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسی إِلَا أَنَّهُ لَا نَبِیَّ بَعْدِی»(1).
قرآن می‌فرماید: ﴿ وَ ما عَلَینا إِلاَّ الْبَلاغُ الْمُبینُ ﴾(2) : ﴿ و بر گردن ما وظیفه ای جز ابلاغ و رساندن آشکار نیست. ﴾، لذا پس از رسول خدا صلی‌الله علیه و آله، وظیفه‌ی امیرالمؤمنین علی علیه‌السّلام هم بلاغ مبین است؛ یعنی اصول اعتقادات، احکام، قانون‌های اخلاق، و خصوصاً احکامی را که رسول خدا صلی‌الله علیه و آله نفرمودند، علی علیه‌السّلام برای مردم می گویند.


والسّلام عليكم و رحمة الله و بركاتُه


منابع:

1) الکافی: ج 15، ص 262.
2) یس (36): 17.