به نام خداوند همه مِهر مِهروَرز

شیخ صفی الدین حلی


شیخ صفى الدین عبدالعزیز بن سرایا بن على بن ابى القاسم ابن احمد بن نصر بن عبدالعزیز ابى سرایا بن باقى بن عبدالله بن عریض حلى طائى سنبسى (از اولاد سنبس قبیله اى از طى) بود او در سال ۶۷۷ هجری قمری متولد شد.
شیخ صفی الدین از شاگردان علامه حلی بود و او را از شاعران شیعه در قرن هشتم هجری قمری می‌شناسند.
شیخ صفی از سنین جوانی در آموزش ادب و ادبیات بسیار کوشید تا جایی که در تمام رشته‌های شعری مهارت پیدا کرد. او فن معانی و بیان را در محضر استادان زمان خود آموخت. او علاوه بر شاعری به تجارت نیز مشغول بود و به شام و قاهره سفرهایی داشت. شیخ صفی در تمام این سفرها با فضلای زمان خود ارتباط پیدا می‌کرد و از ایشان علم می‌آموخت. در سفرش به قاهره با سیدالناس ابو حیان دیدار کرد و او اشعار شیخ را ستود.
صفی الدین حلی به جز مدایح نبوی، درثنا گستری علی و اولاد علی نیز اشعار بسیار دارد، که از این جمله است قطعه معروف او در ثنای امام علی بن ابیطالب علیه السلام که در زیر دو بیت آن نقل می‌شود:


جمعت فی صفاتک الاضداد *** فلهذا عزت لک الانداد
زاهد حاکم حلیم شجاع *** فاتک ناسک فقیر جواد
همین طور شیخ درکوبیدن مداحان ظلم و ستمگران و خوار ساختن جباران با زبان نیرومند شعر کوششی ستودنی داشته است، و از این جمله است شعر معروف او در رد شعر عبدالله بن معتز عباسی. این خلیفه زاده سبک سر همواره می‌خواست با قدرت هنر و طبع شعر و نیرومندی که داشت مظالم دستگاه خلافت عباسی را بپوشاند شاعران بسیاری را مجبور به سرودن مدح برای خویش می‌کرد ولی شیخ صفی با کلام نافذ خود جلوی این عوام فریبی را گرفت.
ای پسر معتز! و آن یاد کرد مردمی را که از متاع جهان چشم پوشیدند و به قناعت و بسندگی عمر گذاشتند و خلافت اسلام را، از راه مشروع، صاحب بودند.
آن پشت به دنیا کردگان، آن عبادت خدای برپا داران، آن پیشانی در برابر عظمت کردگار بر خاک نهندگان.
آن روزه داران آن نماز گزاران آب آداب دانان.
آن محوران دین و قرآن، که آسیاب سنگ اسلام بر گرد آنان چرخد نه جز آنان
از اشعار معروف شیخ صفی اشعاری معروف به غدیریه است که درباره‌ی واقعه‌ی غدیر روشنگری کرده است.
وفات این شاعر اهل بیت در سال ۷۵۲ هجری قمری در شهر بغداد ثبت شده است.
(۱) ادبیات و تعهد در اسلام – محمر