به نام خداوند همه مِهر مِهر وَرز


 

كتاب‌شناسى و فرهنگ مكتوب غدير


از قرن اول هجرى، همگام با روايت سينه به سينه‌ى غدير، كتاب نيز نقش خود را در رساندن پيام غدير به نسل‌هاى مسلمين ايفا كرده و پرونده‌ى پرافتخار غدير را باز نگه داشته است؛ و از قرن دوم كتاب و كتابت به صورت جدى درباره ى آن به كار گرفته شده است.
با آن‌كه هر يك از صد و بيست هزار مخاطب پيامبر صلى‌اللَّه‌عليه‌وآله -كه در غدير خم حضور داشتند- بايد در راه ثبت و ضبط آن واقعه‌ى عظيم اقدامى مى‌كردند ولى چنين نكردند؛ و با آن‌كه پيامبر صلى‌اللَّه‌عليه‌وآله سفارش اكيد كرده بود كه پيام غدير را به نسل‌هاى آينده برسانيد و اختناق حكومت‌ها مانع از آن شد، ولى با اين همه فرهنگ غنى اسلام پر از نام غدير است، و در كتب اعتقادى و تاريخى و حديثى اسلام- در هر كجا و هر زمان كه تأليف شده باشد- نور غدير قابل كتمان نبوده است.

 

آمارى از كتب غدير


كتاب‌هاى مستقل درباره‌ى غدير بيشتر به زبان‌هاى عربى و فارسى و اردو بوده و تعدادى نيز به انگليسى است و چند كتاب هم به زبان تركى آذرى و استانبولى و بنگالى و نروژى در دست است. اين كتاب‌ها گاهى به صورت تأليف و گاهى ترجمه و در مواردى تلخيص و اقتباس است.
از نظر تقسيم بندى علمى، تعدادى از اين كتاب‌ها ترسيم كامل از واقعه‌ى غدير را ارائه نموده، و تعدادى فقط به تنظيم متن كامل خطابه‌ى غدير پرداخته است. كتاب‌هاى بسيارى نيز جمع آورى اسناد حديث غدير و بحث‌هاى رجالى آن را بر عهده دارد.
تحقيقات سنگين علمى متمركز در جواب مخالفان است كه به معناى كلمه‌ى 'مولى' و بررسى سند و دلالت آن پرداخته است. شعر و ادبيات كودك و نوجوان نيز جلوه‌ى ديگرى از تأليفات مربوط به غدير است. نكته‌ى قابل توجه اين است كه بسيارى از مخالفان شيعه حديث غدير را با اسناد معتبر در منابع حديثى و تاريخى خود آورده‌اند.

 

كتاب نامه‌هاى غدير


علامه‌ى فقيد سيد عبدالعزيز طباطبائى قدس سره در كتاب 'الغدير فى التراث الاسلامى' صدوهشتادوچهار عنوان كتاب مستقل درباره‌ى غدير معرفى كرده و به شرح حال مؤلفان آن‌ها پرداخته است. همچنين فاضل دانشمند آقاى محمد انصارى در كتاب 'غدير در آئينه‌ى كتاب' چهارصدو‌چهارده عنوان كتاب مستقل درباره‌ى غدير را با كتاب‌شناسى كامل و آمارهاى جالبى درباره‌ى كتب مربوط به غدير ارائه داده است.

اوّلين كتاب‌ها در موضوع غدير عنوان مقاله‌ی بعدی می‌باشد.