به نام خداوند همه مِهر مِهر وَرز


جهات اهميّت خطبه غدير

در تاريخ بعثت پيامبر صلى الله عليه و آله فقط يك حكم است كه با مقدمات مفصل و در مكانى خاص و در اجتماعى عظيم به صورت خطابه اى طولانى بيان شده است. ساير احكام الهى در مسجد پيامبر صلى الله عليه و آله و يا خانه ى آن حضرت براى عده اى بيان مى شد و بعد خبر آن به همه مى رسيد.
همين مسئله كافى است كه هر شنونده اى تمايز اين حكم اسلام را با ساير احكام الهى و اهميت آن را نسبت به همه ى آنها تشخيص دهد.
چنان كه امام باقر عليه السّلام فرمود: 'لَمْ يُنادِ بِشَىْ ءٍ مِثْلَ ما نُودِىَ بِالْوِلايَةِ يَوْمَ الْغَديرِ'   'هيچ حكمى مثل ولايت در روز غدير اعلام نشده است'
ذيلاً به طور فهرست وار به جهات اهميت 'خطبه ى غدير' اشاره مى شود:
شرایط جغرافيايى غدير كه قبل از تقاطع جاده ها در جحفه و پيش از تفرق قبايل بوده است. همچنين توقف سه روزه در بيابانى داغ و شرائط زمانى حجة الوداع كه پس از ايام حج و عظيم ترين اجتماع مسلمانان تا آن روز بود.
مقام مخاطب خطبه، و نيز حالت خاص مخاطبين يعنى حاجيان، آن هم پس از اتمام حج و به هنگام بازگشت، و نيز اعلام نزديكى وفات پيامبر صلى اللَّه عليه و آله براى مخاطَبين، چه آنكه حضرت 70 روز پس از اين سخنرانى از دنيا رحلت نمودند.
خطاب خداوند كه: 'اى پيامبر ابلاغ كن آنچه از طرف خداوند بر تو نازل شده كه اگر ابلاغ نكنى رسالت خود را نرسانده اى'، كه در هيچ يك از فرامين الهى چنين مطلبى گفته نشد.
بيم پيامبر صلى الله عليه و آله، و دستور قاطع الهى بر لزوم اجراى حكم ولايت و امامت براى آينده ى مسلمين، از خصوصيات ابلاغ اين حكم الهى است كه در هيچ حكمى چنين نگرانى از پيامبر صلى الله عليه و آله ديده نشده بود.
ضمانت الهى بر حفظ پيامبر صلى اللَّه عليه و آله از شرّ دشمنان در خصوص اين ابلاغ و رسالت كه در هيچيك از احكام الهى چنين ضمانتى نبود.

اقرار گرفتن هاى حضرت از مردم در غدير.

شرايطى كه براى بيان اين يك دستور الهى بر پا شد و آن اجتماع بزرگ و شيوه ى خاص بيان و منبر كه فقط در اين ماجرا بوده است. بخصوص وداع پيامبر صلى اللَّه عليه و آله با مردم در حالى كه اسلام از نظر دشمنان خارجى نفوذ ناپذير شده بود.
مسئله ى امامت فقط به صورت يك خبر و پيام و خطابه ابلاغ نشد، بلكه به عنوان حكم و فرمان الهى و بيعت عموم مسلمانان و تعهد آنان اجرا شد.
مفاهيم بلند و حساسى كه در مقام تبيين ولايت در متن خطبه آمده است.
مراسم خاصى كه قبل و بعد از خطبه واقع شد، كه بيعت و عمامه ى 'سحاب' و تهنيت از نمونه هاى آن است و دلالت بر اهميت ويژه ى اين ماجرا مى نمايد.
خطاب خداوند كه: 'امروز دين شما را كامل كردم ونعمت خود را بر شما تمام نمودم'، كه تا آن روز مشابه آن را هم در هيچ موردى نفرموده بود.
توجه خاصّ ائمه عليهم السلام به سخنان پيامبر صلى اللَّه عليه و آله در غدير، وبخصوص كلام اميرالمؤمنين و حضرت زهراعليهماالسلام كه فرمودند:'روز غدير خم براى كسى عذرى باقى نگذاشت'، و نيز اهتمام علما به تفصيل مباحث مربوط به غدير به تبعيت از ائمه هدى عليهم السّلام به عنوان ريشه ى اصيل ولايت و امامت.
سند و شيوه ى نقل اين حديث از نظر حديثى، تاريخى، كلامى و ادبى، و همچنين فراگيرى و راهيابى آن به قلوب مردم، در ميان روايات ولايت بى مانند است. محققان، تواتر اين حديث را به اثبات رسانده و همه ى مسلمانان با هر فرقه و مسلكى كه دارند به درستى اين حديث اعتراف كرده اند.

مقاصد والاى حضرت در خطبه ى غدير:

1. نتيجه گيرى از زحمات 23 ساله با تعيين جانشينى كه ادامه دهنده ى اين راه باشد.
2. حفظ دائمى اسلام از كفار و منافقين با تعيين جانشينانى كه از عهده ى اين مهم برآيند.
3. اقدام رسمى براى تعيين خليفه كه از نظر قوانين ملل در هميشه ى تاريخ سنديت دارد.
4. بيان يك دور جامع از برنامه ى 23 ساله و گذشته و حال مسلمين.
5. ترسيم خط مشى آينده ى مسلمين تا آخر دنيا.
6. اتمام حجت بر مردم كه از مقاصد اصلى در ارسال پيامبران است.
نتيجه ى عملى اين اقدام پيامبر صلى اللَّه عليه و آله، كه كثرت عارفين ومعترفين به حق اهل بيت عليهم السّلام است، و عدد ميلياردى شيعيان در طول تاريخ بخصوص در جهان امروز بهترين شاهد اهميّت آن است.