به نام خداوند همه مِهر مِهر وَرز

 


درس 28: سوره والعصر در شان امیرمومنان علیه السلام


در اواخر فصل 5 خطابه، پیامبر صلي الله عليه و آله می فرمایند:
"وَ فِي عَلِيٍّ وَ اللَّهِ نَزَلَتْ سُورَةُ وَ الْعَصْر: بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ.  وَ الْعَصْرِ  إِنَّ الْإِنْسانَ لَفِي خُسْر  الا علیا الذی آمن ورضی بالحق والصبر" .
یکی از صفات برجسته امیرمومنان عليه السلام در خطابه، مقام رضایت به حق و مقام رضایت توام با صبر و مقام ایمان می باشد. که به طور ساده و بیان معمول می توان گفت که حضرت علی علیه السلام صاحب سه ویژگی هستند: 1) ایمان دارند، 2) خشنود به حق هستند و 3) خشنود به صبر می باشند.
مرحوم فیض کاشانی در تفسیر صافی می گوید: «رضی بالصبر ذکر خاص بعد العام است چرا که در حق، صبر نیز هست وهرکه با حق باشد حتما صبور نیز هست»  و یکی از حق ها، صبر وشکیبایی است در3 مرحله؛ 1) صبر بر معصیت، 2) صبر بر طاعت، 3) صبر در مصیبت. 
پس با این حساب دو ویژگی شاخص عنوان شد: آمن و رضی بالحق : ایمان وخشنودی به حق.
تذکر غیر مستقیم پیامبر صلي الله عليه و آله و سلم  این است که اگر شما ماموم به علی علیه السلام هستید و علی عليه السلام امام شما است،  باید شما هم مثل او راضی به حق باشید. با کمی تامل در زندگی روزمره باید پی برد که آیا ما در رفتار های شخصی، خانوادگی و اجتماعی بر اساس و معیار حق حرکت می کنیم يا خير؟ و این رضایت فقط در مرحله ذهن نیست، بلکه همه‌ی مراحل از ذهن تا عمل یا از اعتقاد تا عمل، از عمل تا فقه و از اخلاق تا اعتقاد را در بر می گیرد.
آیا می توانیم این توصیه غیر مستقیم پیامبر صلي الله عليه و آله وسلم را در خود پیاده کنیم؟ آیا در زندگی شخصی حق مدار هستیم؟
آیا حق را تاپای زیان طرفداری می کنیم؟ یا همین که پای ضرر و زیان شخصی، مالی، و یا غیره به میان آمد، حق را رها کرده وآن را مهجور می داریم.
دراین سوره‌ی مبارکه نکات دیگری نیز قابل ذکر است که به طور اجمال بررسی می کنیم: در منظور از "والعصر" مفسرین اقول مختلفی داشته اند، که عده ای آن را عصر نبوت پیامبر اكرم صلي اله  عليه و آله و سلم  و دیگران عصر ظهور امام عصر عليه السلام دانسته اند و عده ای مطلق زمان نام برده اند. "إِنَّ الْإِنْسانَ لَفِي خُسْر" ،  انسان ها در زیان هستند. "إِلاَّ الَّذينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ وَ تَواصَوْا بِالْحَقِّ وَ تَواصَوْا بِالصَّبْر"
مگر کسانی که ايمان آورده و عمل صالح انجام می دهند و یکدیگر را به حق و صبر توصیه می کنند. از خداوند متعال خواستاریم تا ما را در زمره گروه اول قرار نداده و همواره از مومنین و عمل کنندگان به عمل صالح قرار دهد. ان شاء الله.