احتجاجات به غدير

احتجاجات به حديث غدير:
الف) احتجاج امام على‏عليه السلام
امام على‏عليه السلام بعد از وفات پيامبرصلى الله عليه وآله وسلم در هر زمانى كه شرايط مناسب بود حقانيت خود را از هر راه ممكن به اثبات مى‏رساند كه از آن جمله تذكر به حديث غدير مى‏باشد. اينك به مواردى اشاره مى‏شود. 
1- روز شورا:
در مناقب خوارزمى و فرائد السمطين از ابى الطفيل عامربن واثله نقل شده كه گفته: من در روز شورا كنار على‏عليه السلام بودم و شنيدم كه حضرت به اعضاى آن شورا مى‏گفت: »هر آينه به چيزى احتجاج خواهم كرد كه هيچ كدام از شما نمى‏تواند آن را منكر شود. سپس فرمود: شما را به خدا سوگند آيا در ميان شما كسى هست كه رسول خداصلى الله عليه وآله وسلم در حق او فرموده باشد من كنت مولاه فعلى مولاه، اللهم وال... گفتند به خدا هرگز

2- ايام خلافت عثمان:
در فرائد السمطين از سليم‏بن قيس هلالى نقل شده كه على‏عليه السلام را در عصر خلافت عثمان در مسجد پيامبر مشاهده كردم در حالى كه جماعتى در مسجد مشغول ذكر فضيلت و سوابق قريش بودند. جماعت از حضرت پرسيدند كه چرا ايشان سخن نمى‏گويد و حضرت طى بيانى به اينجا رسيدند كه پيامبر در خطبه‏اى مرا در غدير خم منسوب به خلافت كردند و فرمودند: هر كس من مولاى اويم على مولاى او است...
3-  در اجتماع كوفه (روز رحبه):
زمانى كه به حضرت خبر رسيد كه مردم وى را در ادعاى حقانيت خود بر خلافت متهم مى‏سازند در ميدان كوفه حاضر شده و به حديث غدير استشهاد كردند. اين استشهاد به حدى شايع و علنى بوده كه بسيارى از تابعين آن را نقل كرده و علما نيز با سندهاى مختلف آن را آورده‏اند.

4-  در جنگ جمل:
 حضرت على‏عليه السلام در روز جمل كسى را به دنبال طلحه فرستاده و به او گفتند: به خدا قسم نشنيدى كه پيامبرصلى الله عليه وآله وسلم فرمودند: من كنت مولاه...؟ گفت: آرى. حضرت فرمود: پس چرا با ما جنگ مى‏كنى؟

5- احتجاج در روز صفين:
سليم‏بن قيس هلالى در كتاب خود نقل مى‏كند كه اميرالمؤمنين‏عليه السلام در صفين در ذكر مناقب خود به حديث غدير متذكر شدند
 
ب) احتجاج اهل بيت به حديث غدير:
اهل بيت هر زمانى كه شرايط را مناسب مى‏ديدند به اين حديث احتجاج مى‏كردند. 
احتجاج حضرت زهراعليها السلام به حديث غدير
شمس الدين جزرى دمشقى به سند خود از ام كلثوم دختر فاطمه‏عليها السلام و او از فاطمه زهراعليها السلام نقل كرده كه حضرت فرمودند: »آيا فراموش كرديد گفتار رسول خداصلى الله عليه وآله وسلم را در روز غدير خم كه فرمودند: هر كس من مولاى اويم پس على مولاى او است و گفتارش كه فرمودند: تو نزد من همانند هارون نزد موسى هستى
احتجاج امام حسن‏عليه السلام به حديث غدير
احتجاج امام حسين‏عليه السلام به حديث غدير
 
ج) احتجاج ديگران به حديث غدير:
غير از اهل بيت‏عليهم السلام نيز در مواردى خاص به حديث غدير احتجاج و تمسك كرده‏اند و اين دلالت دارد كه اين حديث نزد عموم مسلمانان از جايگاه ويژه‏اى برخوردار است.
ابن مغازلى، المناقب، ص 112، ح 155؛ ابن حجر هيثمى، الصواعق المحرقه، ص 126؛ ذهبى،
ميزان الاعتدال، ج 1، ص 441، رقم 1643.

منابع:
1- جوينى، فرائد السمطين، ص 312، ح 250.
2- ابن ابى الحديد، شرح نهج‏البلاغه، ج 4، ص 74؛ ابن الاثير، اسد الغابه، ج 3، ص 307؛ ابن حنبل، المسند، ج 1، ص 135، ح 642؛ هيثمى، مجمع الزوائد، ج 9، ص 107 و...؛ ابن كثير، السيرة النبوية، ج 4، ص 419؛ ابن عساكر، ترجمة الامام على‏بن ابى‏طالب، ج 2، ص 1.
3-  نيشابورى، المستدرك، ج 3، ص 371؛ خوارزمى، المناقب، ص 182، ح 221؛ هيثمى، ابابكر، مجمع الزوائد، ج 9، ص 107.
4- سليم، كتاب سليم، ص 422.
5- الامينى، الغدير، ج 1، ص 127، به نقل از: جزرى، اسنى المطالب.
6- قندوزى، ينابيع الموده، ج 3، ص 369.
7- سليم، كتاب سليم، ص 321.
8- خوارزمى، المناقب، ص 199، ح 240؛ ابن ابى الحديد، شرح نهج‏البلاغه، ج 2، ص 206؛ ابويعلى موصلى، المسند، ج 11، ص 307، ح 6423؛ هيثمى، مجمع الزوائد، ج 9، ص 105.