به نام خداوند همه مِهر مِهر وَرز



جمله سومی كه در خطابه ی غدیر است، "و احاط بكل شی ء علما و هو فی مكانه" خداوند متعال احاطه به كل  اشیاء دارد از نظر علمی، در حالتی كه در مكان خودش است، این كه خدا در مكان خودش است در عین حال احاطه علمی به كل شیء دارد معنایش این نیست كه خدا جای دارد، چون كه ما می دانیم خدا جای ندارد، این ما تولو فسم وجه الله هو معكم این ما كنتم ان الله علی كل شیء محیط ولله من ورائهم محیط، خدا احاطه دارد از ورائشان، جایی نیست كه خدا در آنجا خالی باشد و آنجا خدا نباشد. "ان ربك لبالمرصاد" و تمام آیات قرآن، و عقل فطری به ما می گوید خدایی را كه ما احساس می كنیم، خدایی است كه جایی از آن خدا خالی نیست و همه جا خدا حضور دارد چون اگر جایی از خدا خالی باشد خدا در واقع وجودا احاطه ندارد و محدود می شود لذا در فیزیك و متا فیزیك هر كجا كه بگوییم جایی است، خدا در آن جا دارد، لم یزل و لا یزال، از ازل بلا ازل تا ابد بلا ابد خداوند متعال هستی دارد و احاطه دارد و حضور دارد همه جا خدا حضور دارد، ان الله علی كل شیء شهید یك معنایش این است كه شاهد كل شیء است یك معنایش این است كه شهید به معنای مشهود است
 


یعنی" ان الله مشهود لكل شی" كه این خیلی جالب است كه ائمه این جور هم معنا كرده اند كه خدا مشهود تمام موجودات است، اما و احاط بكل شیء علما و هو فی مكانه یعنی خدا بدون این كه جا به جا شود و تكان بخورد احاطه علمی بر همه چیز دارد و این تصور ندارد، البته برای ما كه قابل تصور نیست، یك ذره، مگر با این كه بگوییم خدا وجودا احاطه دارد بر همه موجودات، وقتی خدا وجودا احاطه دارد بر تمامی موجودات بدون این كه جا به جا شود، معنایش این است كه خدا در تمامی جاها حضور دارد ،" ولله من ورائهم محیط" ، "علی كل شیء قدیر" ، "علی كل شیء بصیر" وآیات و مطالب دیگری كه هست، پس احاط بكل شیء علما، احاطه دارد بكل شیء از نظر علم ، یعنی از سرا تا ثریا، از خلاء تا ملاء، از نوترون تا كهكشان بر تمام این ها احاطه علمی دارد، بدون این كه جا به جا شود، چرا می گوید "و هوفی مكانه" بدون ا ین كه جا به جا شود، به خاطر این كه تشبیه در ذهن ما نیاید كه خدا  هم مانند انسانها ، مانند دوربین های عكاسی، مانند موبایل هایی كه الان عكس بر می دارند و وسایل عكس برداری و فیلم برداری باید جا به جا شود تا بتواند احاطه علمی پیدا كند، احاطه خدا بدون جا به جایی است.