به نام خداوند همه مِهر مِهر وَرز


كتاب علل الشرایع


شیخ صدوق مؤلف این كتاب ارزشمند از چهره‏ هاى برجسته فقهی و روات شیعه در قرن چهارم هجرى است.
كتاب علل الشرایع مجموعه روایاتى از حضرت رسول خدا صلی الله و علیه و آله و ائمه معصومین علیهم السلام درباره علت برخى از احكام شرعى و عقیدتى است. وی در این كتاب به علت نام گذارى و علت برخى از كارهاى پیامبران و یا پیامبر اسلام و ائمه معصومین علیهم السلام نیز اشاره دارد.
او كه خود یكى از بزرگترین روات شیعه به شمار مى‏ آید عمر خود را صرف شنیدن و نقل روایات اهل بیت عصمت و طهارت نمود تا سخنان گهربار آن بزرگواران را به گوش دیگر انسان‏ ها و آیندگان برساند.


این كتاب مانند دیگر كتاب ‏هاى شیخ صدوق پیوسته مورد توجه علما و فقهاى شیعه قرار داشته و از معتبرترین اصول روایى شیعه مى‏ باشد كه در مجموعه‏ هاى روایتى بزرگ شیعه مانند «بحار الأنوار» و«وسائل الشیعة» از آن نقل شده و به آن استناد نموده ‏اند.
علل الشرایع از جمله كتاب‏ هاى روایى معتبرى است كه علماى شیعه در اجازات خود، روایت آن را به یكدیگر اجازه مى‏ داده‏ اند.
این كتاب براى شناخت علت برخى از احكام اسلام و فلسفه وجودى آنها، مانند اینكه چرا خداوند نماز را واجب گردانیده و اینكه چرا نماز ظهر و عصر یا مغرب و عشا را مى‏توان با هم خواند بسیار راه گشا است.
همچنین دلیل برخى از مباحث عقیدتى در آن بحث شده، از جمله این كه چرا پیامبران از فرشتگان برتر هستند و علت احتیاج ما به پیامبر و امام.
علاوه بر آن دلیل برخى از مباحث تاریخى را مستندا ذكر نموده، مانند علت حرمت شكار در روز شنبه بر یهودیان و اینكه چرا حضرت فاطمه زهرا علیها السلام شبانه دفن شد و مباحث مفید دیگر. در مجموع، علل الشرایع كتابى ارزشمند و قابل توجه مى‏باشد كه با توجه به روایات اهل بیت رسول خدا، كه تنها راه شناخت معارف و احكام اسلامى است، نگاشته شده است.
علامه مجلسى در این باره مى‏ فرماید: «كتاب‏ هاى شیخ صدوق در حدّ كتب اربعه مى‏ باشند و در اجازات روایى ما از مشایخ بزرگ شیعه موجود است و بسیارى از علما و فقهاى شیعه از آنها روایت نقل كرده‏ اند و به لطف خداوند نسخه‏ هاى قدیمى و تصحیح شده‏ اى از آن در اختیار ما مى ‏باشد.»