به نام خداوند همه مِهر مِهر وَرز

3- روز غدير، هجدهم ذي الحجه، از چه زماني به عنوان يك عيد مذهبي در ميان مسلمين رسم شده است؟ آيا مراسم عيد غدير مختص شيعيان است يا مسلمانان ديگر نيز چنين مراسمي دارند؟
 
برای شنیدن پاسخ روی پلیر کلیک نمایید.
 
عيد غدير داراي سابقه اي ديرينه است. نخستين جشن غدير در همان غدير اول در حجة الوداع به دستور رسول اكرم صلي الله عليه و آله برگزار شد و مراسم بيعت حاضران با اميرالمؤمنين عليه السلام  و تبريك و تهنيت گويي به ايشان (1) انجام شد.
پيامبر صلي الله عليه و آله پس از آن كه حضرت علي بن ابي طالب عليه السلام را به عنوان جانشين پس از خود به مردم معرفي كردند و در خيمه ی مخصوص خود نشستند و به اميرالمؤمنين عليه السلام فرمودند تا در خيمه ی ديگري بنشينند، سپس به مردم دستور دادند كه در خيمه ی اميرالمؤمنين عليه السلام به ايشان تهنيت بگويند؛ از جمله صحابه كه مقام ولايت را به ايشان تبريك گفتند، عمر بن خطاب بود كه گفت:
«گوارا باد بر تو اي فرزند ابو طالب! مولاي من و مولاي همه مردان و زنان مؤمن شدي.»(2)
گفتني است آن چه موجب مي شود روز مخصوصي عيد و مبارك شود اين است كه در آن روز واقعه اي رخ دهد كه از اهميّت ويژه اي برخوردار است. همان گونه كه حضرت عيسي مسيح عليه السلام  به خداوند عرضه داشت:
«أللَّهُمَّ رَبَّنَا أَنزِلْ عَلَيْنَا مَآئِدَةً مِّنَ السَّمَاءِ تَكُونُ لَنَا عِيداً لأَوَّلِنَا وَآخِرِنَاو ...»(3)
پروردگارا از آسمان براي ما غذايي فرو فرست که براي اول و آخر ما عيد باشد.
حال كدام روز از روز اکمال دين(4) و اتمام نعمت بزرگ تر است كه زمينه ی تبريك و عيد باشد و همين امر يعني اكمال دين و اتمام نعمت و خوشنودي پروردگار، بزرگ ترين نشانه ی عيد بودن هجدهم ذي الحجه است. طارق بن شهاب می گويد در مجلسي فردي يهودي خطاب به عمر گفت: « اگر اين آيه در ميان ما نازل شده بود، روز نزول آنرا عيد مي گرفتيم …»(5)
هم چنين پيامبر اكرم صلي الله عليه و آله علاوه بر اينكه دستور دادند حاضرين در روز غدير به اميرالمؤمنين عليه السلام  تهنيت گويند ، فرمودند: « به من تهنيت بگوييد، به من تهنيت بگوييد.»(6) هم چنين پيامبر صلي الله عليه و آله فرمودند: «امروز، غدير خم، برترين اعياد امت من است …»(7) اميرالمؤمنين خود، اين روز را عيد گرفتند و در سالي كه روز جمعه با روز عيد غدير مصادف شده بود، در ضمن خطبه اي فرمودند: «خداوند بر شما مؤمنان امروز، دو عيد بزرگ و شكوهمند را مقارن قرار داده است.»(8)
هم چنين مسلمانان ديگري نيز اين روز مبارك را عيد مي گرفتند.(9) علاوه بر مورّخان شيعه بزرگان اهل سنّت همانند: مسعودي و  ابن خلكان در وفيات، اين روز را عيد مي نامند؛ ثعالبي نيز شب عيد غدير را از مشهورترين شب ها نزد امّت دانسته اند.(10)
جهت آگاهي از اعمال و عبادات عيد غدير به اين منابع مراجعه شود:
کافي جلد4، صفحات 148 - 149
الفقيه جلد2، صفحه 90
وسائل جلد8 ، صفحه 89 و جلد10، صفحه 440
تهذيب جلد3،صفحه 143و جلد4، صفحه305 و جلد7، صفحه380



منابع
1. الولايه محمد بن جرير طبري :  214 - 216
2. روضه الصفا، 1: 173 – الغدير، 1: 272 – 283
3. سوره ی مائده (5) : 114
4. سوره ی مائده (5) : 67
5. تفسير طبري 6: 46 – تفسير ابن كثير 2: 13
6. شرف المصطفي (الغدير 1: 274)
7. بحارالأنوار 37: 109 – كافي 1: 204 – مصباح المتهجد :513
8. مصباح المتهجد :524
9. بحارالأنوار 98: 300
10. ثمار القلوب ثعالبي: 511