محتوایی که باید در این گام ارائه شود

بِسْم اللَّهِ الرَّحمنِ الرَّحيمِ السَّلامُ
عَلَيك يا أميرَالْمُؤْمِنين صلّى اللَّهُ عَلَيكَ يا بَقيّةَ اللَّه فى أرضِهِ
مهديا! حرمانمان را در عصر غيبت و پنهانى تو چگونه جبران كنيم؟ كجا تو را بيابيم؟ با كدام دعا تو را خواهيم يافت تا رَويم و آن دعا بياموزيم؟ منجيا! در حيرت و سرگشتگى نبودِ تو، شيطان نفس و انديشه‏هاى رنگارنگ، بر ما چيره شده و اسير پليدى نفسمان نموده است. مهربانا! « از ازل بست دلم با سر زلفت پيوند تا ابد سرنكشد و ز سر پيمان نرود » پس تو و نياكانت را از ژرفاى وجودمان دوست داريم و در جست‏وجوى فراهم آوردن شادى توايم و با تمام دل سياهيمان، آرزو مى‏كنيم خداوند ظهورت را پيش اندازد و بر ما احسان كند و از حيرتمان به درآورد و از اسارت دنياى دون، نجاتمان بخشد. پدرا! فقدان نياى تو و پنهانى تو را به خدا شِكوه مى‏بريم و از ناشناختن‏مان تو را و نياكان تو را، ناآسوده‏ايم و اين سرود را - ولو در زبان - ترنّم مى‏‌كنيم كه: « اللَّهُمَّ عَرِّفْنِى نَفْسَكَ... اللَّهُمَّ عَرِّفْنِى رَسُولَكَ...اللَّهُمَّ عَرِّفْنِى حُجَّتَكَ » آفتابا! چندى است از مهر تو و تابش خورشيد وجودت از پس پرده‏ى غيبت، به يادگارِ گران‏سنگ نيايت رو آورده‏ايم؛ با اين گمان كه ما را به معرفت تو برساند. گرچه توان غوّاصى در ژرفاى آن را نداريم؛ امّا از خداوند مى‏خواهيم و دست لطف تو را مى‏طلبيم. « آب دريا را اگر نتوان كشيد هم به قدر تشنگى بايد چشيد » عزيزا! به گوش جان شنيده‏‌ايم كه پيامبر اكرم صلى الله عليه وآله فرمودند: « پس بايسته است اين سخن) امامت اميرالمؤمنين على و اولاد او عليهم السلام( را حاضران به غايبان و فرزندداران به فرزندان، تا برپايى روز رستاخيز برسانند. » اكنون چگونه فرمانت بريم؟ از چه راه، رهسپار فرمان‏برى‏ات شويم؟ چه كنيم؟ چه بگوييم؟ تو خود يارى‏مان ده! راهمان بياموز! دستمان گير تا راه يابيم و كوشش كنيم و اين همه كمالات و برترى‏هاى پدرت را بشناسيم و به ديگران نيز بياموزيم! يادمان نمى‌‏رود كه در كنار بركه‌‏ى خُم، پيامبرمان صلى الله عليه وآله از مردمان براى امارت و سرپرستى اميرمؤمنان و فرزندانش عليهم السلام بيعت گرفتند و بر اين پيمان، تا برپايى رستاخيز تأكيد كردند. اكنون سر به آستان ارادت تو مى‏ساييم و با تمامى كاستى‏هايمان، به درگاهت عذر مى‏آوريم كه: تو كريمى از خاندان كريمان و مأمور به ميهمانى و پناه‏دهى بيچارگان! اكنون ما را ببخش! دستمان گير! راهمان بَر! آفتاب لطفت را بر ما بتاب و از ما روى مگردان و بر دعاى ما كه: « اَللّهُمَّ عَجِّل لِوَليِّكَ الفَرَج » آمين بگو. « يا أَيُّهَا الْعَزِيزُ، مَسَّنا وَ أَهْلَنَا الضُّرُّ، وَ جِئْنا بِبِضاعَةٍ مُزْجاةٍ، فَأَوْفِ لَنَا الْكَيْلَ، وَ تَصَدَّقْ عَلَيْنا... ». « ما را به جز تو در همه عالم عزيز نيست گر رد كنى بضاعت مُزجات ور قبول » پنج‏شنبه 15 تير 91 مطابق با 15 شعبان 1433 سيّد حسين حسينى خطابه‏ى غدير امروز برخى از مدّعيان روشن فكرى دينى، موضوع مهمّ و اعتقادى خلافت و امامت را در حدّ مسأله‏اى تاريخى قلمداد مى‏كنند و بحث و گفت‏وگو درباره‏ى آن را سبب اختلاف بين مسلمانان تلقّى مى‏كنند؛ امّا در اين موضوع، روى سخن آنان با شيعه است و به ساير فِرق مسلمين كارى ندارند و دانسته يا ندانسته )البته عُمدتاً دانسته و به عمد( از ديگر فرقه‏‌ها جانب‏دارى مى‌كنند. در بررسى نظريه‌‏ى آنان به چند نكته اشاره كرده، جايگاه مهمّ و اعتقادى امامت را در بيان قرآن كريم و احاديث پيامبراكرم صلى الله عليه وآله و اهل بيت عصمت عليهم السلام بازشناسى مى‏كنيم. نكته‏ى 1 - اين گروه معمولاً كسانى‏اند كه پيامبرى پيامبر صلى الله عليه وآله را در ارتباط با جهان غيب و عالم ديگر نمى‏دانند و تمامى مسايل مذهب را به نحوى توجيه مادّى و زمينى مى‏كنند؛ پيامبر اكرم صلى الله عليه وآله را - كه پيام‏آور الاهى است - مصلح و نابغه‏اى بيش نمى‏دانند و در احكام دين، باورشان اين است كه بايد با ملاك‏هاى مادّى و زمينى سازگار باشد. از اين روى، تاريخى دانستن امامت و كم اهميّت جلوه دادن آن، مربوط به تفكّرات چنين افرادى است كه دين‏داران - به خاطر الاهى و غيبى و آسمانى دانستن دين - اين تفكّرات را نمى‏پذيرند؛ امّا اين‏كه گمان مى‏كنند طرح چنين مسايلى موجب اختلاف ميان مسلمين است، در پاسخ آنان مى‏گوييم: اگر به راستى در پيشنهاد خود خيرخواهيد، مسلمانان را وادار كنيد كه با پذيرش حقيقت بر محور آن چرخيده، وحدت را بر پايه‏ى حق و حقيقت ايجاد كنند؛ نه اين‏كه به بهانه‏ى ايجاد وحدت، بسيارى از محورهاى آن را زير پا بگذارند و وحدتى موقّت و زودگذر به دست آورند. نكته‏ى 2 - توجّه به مفهوم وجايگاه امامت، نشانگر اعتقادى بودن اين اصل است. در قرآن كريم، درباره‏ى ابراهيم خليل عليه السلام و امامت او مى‏خوانيم: « وَ اِذِ ابْتَلى اِبْراهيمَ رَبُّهُ بِكَلِماتٍ فَاَتَمَّهُنَّ قالَ اِنّى جاعِلُكَ لِلنّاسِ اِماماً قالَ وَ مِنْ ذُرِّيَّتى قالَ لا يَنالُ عَهْدِى الظَّالِمينَ »(1) هنگامى كه پروردگار ابراهيم، او را به حوادثى آزمود و او از عهده‏ى تمامى آن‏ها به خوبى برآمد، خداوند فرمود: اينك تو را براى مردمان « امام » قرار دادم. ابراهيم پرسيد: و از فرزندان من؟ خداوند فرمود: پيمان امامت من، ستمكاران را نخواهد رسيد. بنابراين امامت عهدى از سوى پروردگار و مقامى بس بلند است كه عصمت، لازمه‏ى آن است و از اين روى، به جعل و نصب خداوند تحقّق مى‏پذيرد. و از سوى ديگر، تعبيرات حديث مشهور ثقلين به‏گونه‏اى است كه نشان مى‏دهد امام به ضميمه‏ى قرآن كريم، جانشين به حقّ پيامبر صلى الله عليه وآله در تمامى ابعاد نبوّت و رسالت است )به جز نبوّت تشريعى در امام( و اين دو هرگز از يكديگر جدا نمى‏شوند و در كنار هم، از آئين اسلام و آموزه‏هاى نبوّت حكايت مى‏كنند. پيامبر صلى الله عليه وآله فرمودند: « اِنّى مُخَلِّفٌ فِيكُمُ الثَّقَلَيْنِ كِتَابَ اللَّهِ وَ عِتْرَتِى اَهْلَ بَيْتِى لَنْ يَفْتَرِقا حَتّى يَرِدا عَلَىَّ الْحَوْضَ انْظُرُوا كَيْفَ تَخْلُفُونّى فِيهِما ».(2) واژه‏ى « مُخَلِّفٌ » نشانگر اين است كه پيامبر اكرم صلى الله عليه وآله بايد از سوى خداوند، جانشين معرّفى كند(3) و از ضميمه‏ى قرآن به اهل بيت عليهم السلام برمى‏آيد كه جانشين او تنها جنبه‏ى حاكميّت سياسى و زمامدارى اجتماعى ندارد؛ بلكه در تمامى شؤون و ابعاد شخصيت رسول اللَّه صلى الله عليه وآله جانشينى دارد، به جز نبوّت تشريعى و قانون‏آورى كه خود بارها تذكّر فرمود: « اَنْتَ مِنّى بِمَنْزِلَةِ هارُونَ مِنْ مُوسى اِلّا اَنَّهُ لا نَبِىَّ بَعْدِى ».(4) « )اى على!( تو نسبت به من جايگاه هارون را دارى نسبت به موسى؛ به جز اين كه پس از من، پيامبرى نخواهد بود )و پس از موسى پيامبرى ادامه يافت( ». در حديث حضرت كاظم عليه السلام آمده: « الْاِمَامَةُ هِىَ النُّورُ ».(5) و نيز در روايت مشهور حضرت رضا عليه السلام مى‏خوانيم: « إِنَّ الْاِمامَةَ هِىَ مَنْزِلَةُ الْاَنْبِياءِ وَ اِرْثُ الْاَوْصِياءِ اِنَّ الْاِمَامَةَ خِلافَةُ اللَّهِ وَ خِلافَةُ الرَّسُولِ صلى الله عليه وآله وَ مَقَامُ اَمِيرِالْمُؤْمِنِينَ عليه السلام وَ مِيراثُ الْحَسَنِ وَ الْحُسَيْنِ عليهم السلام اِنَّ الْاِمَامَةَ زِمَامُ الدّينِ وَ نِظامُ الْمُسْلِمِينَ وَ صَلاحُ الدُّنْيا وَ عِزُّ الْمُؤْمِنِينَ اِنَّ الْاِمَامَةَ اُسُّ الْاِسْلامِ النّامِى وَ فَرْعُهُ السّامِى ».(6) خلاصه‏ى مضمون عبارت اين‏كه: امامت پايه‏ى بالنده‏ى اسلام و شاخه‏ى بلند آن است. امامت از جهت منزلت و شأن و موقعيت و ژرفايى، برتر از دسترسى خردهاى مردمان است كه بتوانند با رأى و انتخاب خود امامى برپا كنند. از اين روى پيامبر اكرم صلى الله عليه وآله امام و امامت را جاى‏نشينى همه جانبه‏ى خود، معرفى كرده و آن را داراى مقامات والا دانست و در طول بيست و اندى سال پيامبرى خود، مقام امامت و برترى‏هاى على عليه السلام را گوش‏زد فرمود و شؤون مهّم او را، هم‏چون سرپرستى و ولايت در تكوين و تشريع، ابلاغ متن دين، تبيين و تفسير قرآن و احكام، زمامدارى و حكومت جامعه، علم غيب، عصمت، شجاعت و پهلوانى و... تذكّر فرمود. نكته‏ى 3 - اهميّت مسأله‏ى امامت اميرالمؤمنين عليه السلام تا بدانجاست كه در قرآن كريم، آيات فراوان بر آن نزول يافته، از جمله: 1) « اِنَّما وَليُّكُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَالَّذينَ آمَنُوا الَّذيِنَ يُقيِمُونَ الصَّلاةَ وَ يُؤتُونَ الزَّكاةَ وَهُم راكِعُونَ »(7) « سرپرست و رهبر شما تنها خداوند است و پيامبر او و آنان كه ايمان آورده، نماز برپا مى‏دارند و در حال ركوع زكات مى‏پردازند ». تمامى تفاسير شيعه و اكثر تفاسير اهل تسنّن، اتّفاق دارند بر اين‏كه آيه‏ى كريمه درباره‏ى اميرالؤمنين على عليه السلام است، آن هنگام كه در نماز و در حال ركوع زكات دادند.(8) 2) « يا اَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا اَطِيعُوا اللَّهَ وَ اَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ اُولِى الاَمرِ مِنكُم »(9) « اى ايمانيان! از خدا اطاعت كنيد و فرمان رسول و صاحبان امر را گردن نهيد ». طبق تفاسير، اولى الأمر، امامان معصوم عليهم السلام مى‏باشند.(10) 3) « الْيَوْمَ اَكْمَلْتُ لَكُمْ دينَكُمْ وَاَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتى وَ رَضيتُ لَكُمُ الْاِسْلامَ ديناً »(11) « امروز دين شما را كامل و نعمت را بر شما تمام كردم و خشنودم كه اسلام دين شما باشد ». طبق تفاسير، اين آيه مربوط به امامت و ولايت اميرالمؤمنين على عليه السلام مى‏باشد.(12) مى‏بينيم كه آيات فوق و ده‏ها آيه‏ى ديگر - با ملاحظه‏ى شأن نزول آن‏ها - درباره‏ى امامت و ولايت و سرپرستى امام اميرالمؤمنين عليه السلام است. نكته‏ى 4 - زمينه‏هاى پيشين وصايت و امامت اميرالمؤمنين على عليه السلام نايب و منوبٌ عنه بايستى با يكديگر سنخيّت كامل و شباهت تام داشته باشند. از اين روى، پيامبر اكرم صلى الله عليه وآله از پيش او را در بستر مهر و محبّت و در فضاى جان و خانه‏ى خويش تربيت كرد و با روحيّات و اخلاقيّات خويش مأنوس نمود. در اين زمينه خود على عليه السلام در خطبه‏ى قاصعه چنين حكايت مى‏كند:(13) « ... شما مى‏دانيد كه مرا نزد رسول خدا صلى الله عليه وآله چه مقام است و خويشاوندى‏ام با او در چه نسبت است؟ آن‏گاه كه كودك بودم، مرا در دامان خود مى‏نهاد و بر سينه‏ى خود مى‏فشرد و در بستر خود مى‏خوابانيد و تنم را به تن خويش مى‏سود و بوى‏خوش خود را به‏من مى‏بويانيد و گاه چيزى‏را مى‏جويد، سپس آن را به من مى‏خورانيد. از من دروغى در گفتار نديد و خطايى در كردار نيافت... و من در پى او بودم - در سفر و حضر - چنان كه شتر بچه در پى مادر. هر روز از اخلاق خود، براى من نشانه‏اى برپا مى‏داشت و مرا به پيروى آن مى‏گماشت. او هر سال در غار حرا خلوت مى‏گزيد و من او را مى‏ديدم و كسى جُز من، او را نمى‏ديد. آن هنگام جز خانه‏اى كه رسول خدا صلى الله عليه وآله و خديجه عليها السلام درآن بودند، در هيچ خانه‏اى مُسلمانى راه نيافته‏بود و من سوّمينِ آنان بودم. نور وحى نبوّت را مى‏ديدم و بوى آن را مى‏شنودم و هنگامى كه وحى بر او فرود آمد، ناله‏ى شيطان را شنيدم و گفتم: اى فرستاده‏ى خدا! اين آوا چيست؟ فرمود: اين شيطان است و از آن‏كه او را بپرستند نوميد شده است. همانا تو مى‏شنوى آن‏چه را من مى‏شنوم؛ مى‏بينى آن‏چه را من مى‏بينم؛ جز اين‏كه تو پيامبر نيستى؛ بلكه وزيرى و به راه خير مى‏روى. » و نيز مى‏بينيم در هنگام نزول آيه‏ى « وَ اَنْذِرْ عَشيرَتَكَ الْاَقْرَبينَ »،(14) « اى پيامبر! خويشان نزديك را بترسان »، پيامبر گرامى صلى الله عليه وآله سه باراعلام فرمود كه: شما عشيره و خويشاوندان من هستيد و همانا خداوند پيامبرى بر نيانگيخت مگر آن‏كه از خاندان او، برادر و وزير و وارث و جانشين برايش برپا كرد. پس كدامتان با من بيعت مى‏كند كه برادر و وارث و وصىّ من باشد و نسبت به من همانند هارون نسبت به موسى گردد؟ گرچه پس از من پيامبرى نخواهد بود؛ پس خويشان سكوت كردند. آن‏گاه فرمود: يكى از شما به پاخيزد و الّا از غير شما خواهد بود و شما پشيمان خواهيد شد. در اين‏جا على عليه السلام به پا خاست. حضرت فرمود: نزديك آى. پس نزديك آمد و او را مورد مهر ويژه‏ى خود قرار داد و فرمود: « او را از حكمت و دانش سيراب نمودم ».(15) اين رويدادها و صدها مانند آن در طول پيامبرى رسول خدا صلى الله عليه وآله نسبت به اميرالمؤمنين عليه السلام نشان مراقبت و تربيت اوست براى احراز مقام الهى امامت و خلافت. نكته‏ى 5 - مشهورترين و متقن‏ترين براهين حقّانيّت و امامت اميرالمؤمنين عليه السلام واقعه‏ى غدير است كه پيامبر اكرم صلى الله عليه وآله - پس از اداى مراسم حج در سفر تاريخى حجّة الوداع - دست على عليه السلام را گرفته و به مردمان معرّفى نمود. آيه‏ى كريمه‏ى زير شاهد آن است: « يا اَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ وَ اِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ »(16) « اى پيامبر! آن‏چه از سوى پروردگارت بر تو نازل شده، برسان وگرنه رسالت او را انجام نداده‏اى و البته خداوند، تو را از گزند مردمان نگاه مى‏دارد ». احاديث متواتر واقعه‏ى غدير و متن خطبه‏ى آن، بيانگر اهميّت فوق‏العاده و اصالت اعتقادى آن است، به علاوه‏ى نكات برجسته‏ى ذيل: 1) اعلان حجّة الوداع و آخرين سال عمر پيامبر صلى الله عليه وآله. 2) دعوت براى انجام مناسك حج از مسلمانان مدينه و تمامى مناطق مسلمان‏نشين. 3) حركت جمعيت يك صد و بيست هزار نفرى از مدينه و ديگر مناطق براى انجام مناسك حج. 4) احضار اميرالمؤمنين على عليه السلام و همراهان او از يمن، براى شركت در مراسم حجّة الوداع. 5) ايراد سخنرانى و خطبه در مِنا و مسجد خيف و آماده سازى مردم براى واقعه‏ى غدير خم، توسط پيامبر عظيم الشأن صلى الله عليه وآله. 6) اقامت در كنار جادّه )محلّ غديرخم( و بازگرداندن پيش‏رفتگان و توقف پس‏آمدگان. 7) توقف سه روزه براى انجام مراسم اعلان ولايت و سرپرستى اميرالمؤمنين على عليه السلام از روز غدير )دوشنبه 18 ذى الحجة( تا چهارشنبه 20 ذى الحجة. 8) سخنرانى مفصّل رسول اكرم صلى الله عليه وآله و تأكيد بر امامت و خلافت و وصايت على عليه السلام و اولاد او تا امام عصر، قائم آل محمّد عجّل اللَّه تعالى فرجه. 9) درخواست بيعت توسّط رسول خدا صلى الله عليه وآله از مردم؛ بيعتى با زبان و دست از حاضران و اقرارگرفتن از تمامى آنان. 10) بيعت گرفتن از مردان توسّط دست دادن و از زنان به‏وسيله‏ى دست زدن در تَشت آب. 11) بيعت گرفتن براى پيامبر صلى الله عليه وآله و اميرالمؤمنين على و امام حسن و امام حسين و ساير امامان عليهم السلام. 12) درخواست تبريك‏گويى از مردم به رسول اللَّه صلى الله عليه وآله و اميرالمؤمنين على عليه السلام به مناسبت مقام امامت و امارت و خلافت على عليه السلام. 13) فرمان ابدى و جاودانه براى تمامى مسلمانان اعصار و قرن‏ها كه بايستى اين خبر را حاضران به غايبان و فرزندداران به فرزندان برسانند. « فَلْيُبَلِّغِ الْحاضِرُ الْغائِبَ وَالْوالِدُ الْوَلَدَ اِلى يَومِ الْقِيامَةِ ». 14) اعلان اين‏كه ابلاغ داستان غدير، برترين و بالاترين نقطه‏ى امر به معروف است: « اَلا وَ اِنَّ رَأْسَ الْاَمْرِ بِالْمَعْرُوفِ اَنْ تَنْتَهُوا اِلى قَوْلى وَ تُبَلِّغُوهُ مَنْ لَمْ يَحْضُرْ... ». 15) معرّفى شخص على عليه السلام در بالاى منبر در تمامى مدّت خطابه و ارائه و نشان دادن ايشان به مردم. 16) شمارش فضائل و مناقب و ابعاد شخصيت على عليه السلام با حدود دويست فضيلت. 17) سفارش بيعت و سلام بر على عليه السلام با لقب اميرالمؤمنين. 18) تأكيد بر اين لقب و اختصاصى كردن آن در مورد شخص على عليه السلام. 19) هم تراز كردن قرآن و على عليه السلام و ساير امامان عليهم السلام و اين‏كه آن دو از هم جدايى‏پذير نيستند. 20) ملاك قرار دادن مهر و خشم على عليه السلام براى ايمان و كفر افراد. نكته‏هاى فوق و ده‏ها نكته‏ى ديگر، نشان از اهميّت غدير در معرّفى اميرالمؤمنين على عليه السلام به عنوان جانشين و امام پس از رسول اللَّه صلى الله عليه وآله است. نكته‏ى 6 - از عصر حادثه‏ى غدير تاكنون، مسلمانان و به تبع آنان ديگران به اين واقعه‏ى عظيم و مسأله‏ى امامت و خلافت، به ديد يك اصل اعتقادى نگريسته و آن را در كتب عقايد نقل و بررسى كرده‏اند؛ گرچه در كتب تاريخى نيز آورده و از نظر حديثى، در كتب حديث و از جهت معانى لغات، در كتب لغت و از لحاظ نزول آيات مربوطه، در تفاسير و از جهت ادبيّات غدير، در كتب ادبى نيز آورده‏اند. در اين باره به مدارك زير دقّت و توجّه مى‏كنيم: از مورّخان: بلاذرى )م 279) در « انساب الاشراف » - ابن قتيبه )م 276) در « المعارف » و « الامامة والسياسة » - طبرى )م 310) در كتابى مستقل در مورد حديث غدير - خطيب بغدادى )م 463) در تاريخ خود. از محدّثان: محمد ابن ادريس شافعى )م 204) به نقل نهايه‏ى ابن‏اثير - احمدبن حنبل )م 241) در « مسند و مناقب » - ابن‏ماجه )م 273) در « سنن » - ترمذى )م 276) در « صحيح ». از مفسران: طبرى )م 310) در تفسير خود – ثعلبى)م 427 / 37) در تفسير خود - واحدى )م 468) در « اسباب النزول » - فخر رازى )م 606) در تفسير خود. از متكلمان: قاضى ابوبكر باقلانى بصرى )م 403)در « التمهيد » - قاضى عبدالرحمان ايجى شافعى )م 756) در « المواقف » - شريف جرجانى )م 816) در « شرح المواقف » - قوشچى )م 879) در « شرح تجريد ». از لغت شناسان و صاحبان معاجم در ذيل كلمات: مولى، خم، غدير، ولىّ و... - ابن‏دريد )م 321) در « جمهره ج 71/1« - ابن‏اثير در « نهايه » )الغدير ج 8 - 6 /1). اين نوع نقل‏ها نشان دهنده‏ى اين است كه مسأله‏ى امامت در نظر آنان صرفاً مسأله‏اى تاريخى نيست. نكته‏ى 7 - پاسخ به دو پرسش پرسش الف: اگر داستان غدير اين اندازه در ميان شيعه و سنّى مشهور است، پس به‏چه دليل اهل تسنّن، ولايت و امامت اميرالمؤمنين على عليه السلام را نمى‏پذيرند؟ پاسخ: 1) ما نيز از حق جويان اهل تسنّن، اين پرسش را داريم كه با وجود اين همه براهين بر امامت اميرالمؤمنين على عليه السلام، چگونه است كه آنان در برابر حق تسليم نمى‏شوند؟ چرا با خود حديث نفس نمى‏كنند كه راه حق را طى كرده و بر فرمان خداوند گردن گذارند؟ 2) اين چنين پرسشى در مراحل پيش از امامت نيز جارى است كه به چه علّت، غير مسلمانان با وجود اين همه دلايل حقّانيت اسلام، آن را نپذيرفتند؟ نيز چه‏طور است كه منكران خدا با وجود روشن‏ترين براهين بر وجود آفريدگار جهان هستى، او را منكر شده‏اند؟ پاسخ اين‏گونه پرسش‏ها اين است كه بشر مى‏تواند دچار خودخواهى و تعصّب و كوردلى شده، از ديدن حقايق سر باز زند و به تقليد از گذشتگان پرداخته، در راه هواى نفس گام بردارد؛ البته پذيرفتن حق هم چندان ساده نيست و التزام و مقيّد بودن به لوازم حق، در عمل بسى دشوارتر مى‏نمايد؛ مخصوصاً اگر لازمه‏ى پذيرش حق، دست برداشتن از تعلّقات بسيارى باشد. 3) به خاطر شهرت خطابه‏ى غدير و به ويژه جمله‏ى: « مَن كُنتُ مَولاهُ... »، آنان كه نتوانسته‏اند اصل حديث را انكار كنند، در صدد تأويل و برگرداندن الفاظ از معانى خود بر آمده، مقصود و معنى را دگرگون كرده‏اند؛ مثلاً كلمه‏ى « مَولى » را كه در اين خطابه - به دليل قراين قطعى(17) - به معناى سرپرست و اولى به تصرّف است به دوست و محبّ و... معنى كرده‏اند. پرسش ب: آيا حديث و خطبه‏ى غدير گفتارى كوتاه بوده يا يك سخنرانى مفصل؟ پاسخ: آن چه اهل تسنّن در كتب خود به تواتر آورده‏اند، دو مورد است: يكى اصل حديث غدير كه كوتاه و مختصر نقل شده و طولانى‏ترين آن در الغدير آمده است(18) و ديگر اين‏كه در بيشتر احاديث و نقل‏هاى اهل سنّت مى‏بينيم كه پيامبر صلى الله عليه وآله ايراد سخنرانى كرده‏اند و با آن شرايط بايستى به تفصيل سخن گفته باشند: 1 - زيدبن ارقم مى‏گويد: رسول خدا صلى الله عليه وآله در روز غديرخم ايراد خطابه كرده و فرمود: « مَنْ كُنْتُ مَوْلاهُ فَعَلِىٌّ مَوْلاهُ اللَّهُمَّ والِ مَنْ والاهُ وَ عادِ مَنْ عاداهُ... »(19) 2 - حذيفةبن اسيد و عمربن ذى‏مر و زيدبن ارقم و... گويند: رسول خدا صلى الله عليه وآله در روز غدير ايراد خطبه كرده و فرمود: . . .(20) مى‏بينيم در اين نقل‏ها و صدها نقل ديگر كه به خاطر اختصار از آوردن آن‏ها چشم پوشيديم، جمله‏ى « خطب رسول اللَّه صلى الله عليه وآله » و « خطبنا رسول‏اللَّه صلى الله عليه وآله » و امثال آن‏ها را آورده‏اند كه به معناى نوعى سخنرانى است كه در ابتدا با حمد و ثناى الاهى آغاز مى‏شود و جنبه‏ى تفصيلى دارد و با حديث كوتاه )آن هم در آن شرايط و با آن مقدمات ويژه و استثنايى( سازگارى ندارد. نكته‏ى 8 - استدلال به حديث غدير از ديگر پرسش‏ها اين است: چرا اميرالمؤمنين على عليه السلام براى اثبات حقانيّت خويش به خطابه‏ى غدير استدلال نكرده‏اند؟ پاسخ: آن حضرت در موارد متعدّد و در اعتراض به غصب خلافت و اثبات حقّانيّت خويش به اين خطابه استدلال فرموده‏اند كه به نحو اختصار چند مورد را يادآور مى‏شويم:(21) 1) احتجاج حضرت على عليه السلام در روز شورا سال 23 هجرى: ابوالطفيل عامربن وائله گويد: در روز شورا با على عليه السلام دم در خانه بودم؛ شنيدم به مردم گفت: شما را به خدا سوگند، آيا در ميان شما كسى هست كه پيش از من به يگانگى، خدا را پرستش كرده؟ گفتند: خدا شاهد است كه نه... شما را به خدا سوگند، آيا در ميان شما كسى هست كه پيامبر خدا درباره‏ى او مانند اين جمله را گفته باشد كه: « مَنْ كُنْتُ مَوْلاهُ فَعَلِىٌّ مَوْلاهُ اللَّهُمَّ والِ مَنْ والاهُ وَ عادِ مَنْ عاداهُ... »؟ گفتند: خداوند گواه است كه نه ... . 2) احتجاج او در ايّام حكومت عثمان: سليم تابعى گويد: در ايّام حكومت عثمان در مسجد حضرت رسول صلى الله عليه وآله بودم. عدّه‏اى را ديدم كه درباره‏ى علم و عفّت گفت و گو مى‏كردند. سخن از برترى قريش پيش آمد و اين‏كه پيامبر صلى الله عليه وآله فرمودند: « امامان قريشى‏اند. » جمعيّت حاضر بيش از دويست نفر بودند كه در ميان آنان على‏بن ابى‏طالب عليه السلام، سعدبن ابى‏وقاص، عبدالرحمان‏بن عوف، طلحه، زبير، مقداد، هاشم‏بن عتبه، ابن‏عمر، حسن، حسين، ابن‏عبّاس، محمّدبن ابى‏بكر و... بودند. عثمان در خانه‏اش بود و از گفت‏وگوها بى‏خبر و اميرالمؤمنين على و اهل‏بيت او عليهم السلام ساكت بودند. مردمان رو به على عليه السلام كرده، گفتند: چرا سخن نمى‏گويى؟ تا بدان جا كه حضرت فرمودند: ... پيامبر صلى الله عليه وآله در غدير خم مرا برپا نمود و خطبه ايراد كرد... و فرمود: « مَنْ كُنْتُ مَوْلاهُ فَعَلِىٌّ مَوْلاهُ »(22) 3) استدلال اميرمؤمنان عليه السلام در روز رحبه )در سال 35 هجرى(: هنگامى كه آن حضرت شنيد سخن رسول خدا صلى الله عليه وآله در افضليت على عليه السلام بر ديگران مورد گفت‏وگو و اتّهام است، در رحبه‏ى كوفه )محلّ وسيع اجتماعات( به حديث غدير استشهاد فرمود كه تفصيل آن را در كتاب گران‏سنگ « الغدير » مى‏بينيم. نكته‏ى 9 - پرسش: آيا امامان ديگر در احتجاجات خود به خطبه‏ى غدير و به ويژه به متن مفصّل حاضر استدلال فرموده‏اند؟ پاسخ: الف: آرى! امامان و نيز اصحاب آنان، مكرّر و متعدّد به حديث غدير استدلال فرموده و داستان غدير را مورد نظر قرار داده‏اند كه در اين‏باره به كتاب « الغدير »،(23) « خطابه‏ى غدير در آينه‏ى اسناد »(24) و « اسرار غدير »(25) مراجعه كنيد. در نكته‏ى پيشين به عنوان شاهد، مناشدات اميرالمؤمنين على عليه السلام را آورديم و ساير امامان نيز به بخشى از حديث غدير استدلال فرموده‏اند؛ مثلاً حضرت زهرا عليها السلام فرموده: « آيا فراموش كرديد گفتار رسول خدا را كه در روز غديرخم فرمودند: « مَنْ كُنْتُ مَوْلاهُ فَعَلِىٌّ مَوْلاهُ » و آن‏كه فرمود: « اَنْتَ مِنِّى بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسى ». »(26) حضرت امام حسن مجتبى عليه السلام در هنگام صلح با معاويه ايستاد و خطابه‏اى ايراد كرد و در ضمن آن فرمود: « مردمان شنيدند هنگامى كه پيامبر صلى الله عليه وآله دست پدرم را در غدير خم گرفت و اعلام فرمود: « مَنْ كُنْتُ مَوْلاهُ فَعَلِىٌّ مَوْلاهُ... » سپس فرمان داد كه شاهدان به غايبان برسانند. »(27) و نيز امام حسين عليه السلام يك سال پيش از واقعه‏ى عاشورا و مرگ معاويه در مِنا در موسم حج كه بيش از هفت صد نفر از مردان و زنان بنى‏هاشم و انصار و عمدتاً از تابعين و حدود دويست نفر از اصحاب پيامبر صلى الله عليه وآله بودند، ايستاد و ايراد خطبه فرمود و ستايش خداوند نمود و از جمله گفت: « به خدا سوگندتان مى‏دهم، آيا مى‏دانيد پيامبر صلى الله عليه وآله على را در روز غدير معرفى كرد و اعلام ولايت و سرپرستى او را فرمود و افزود كه اين خبر را شاهدان به غايبان برسانند؟ » حاضران در مِنا گفتند: قسم به خدا، خدا شاهد است، آرى.(28) و نيز حضرات سجّاد، باقر و ساير ائمه عليهم السلام نيز در موارد گوناگون به حديث غدير و جملاتى از آن استدلال فرموده‏اند. ب: اين خطابه‏ى مفصّل از زبان امام باقر عليه السلام نقل شده، به اضافه‏ى اصل داستان غدير خُم كه به دو سند از كتب « احتجاج طبرسى » و « اليقين سيّدبن طاووس » و « روضة الواعظين ابن‏فتّال نيشابورى » و « نزهة الكرام » نقل شده است و جالب اين‏كه متن خطابه‏ى حذيفةبن يمان و زيدبن ارقم كه هر دو در غدير حضور داشتند، با متن نقل شده از حضرت باقر عليه السلام بسيار نزديك است و با اين تفصيلِ خطابه، موارد اختلاف نسبت به متن، اندك به نظر مى‏رسد. نكته‏ى 10 - پرسش: چرا كتب پيش از « احتجاج » و « روضة الواعظين » )قرن پنجم هجرى( اين متن را نقل نكرده‏اند؟ مخصوصاً افرادى مانند كلينى و شيخ مفيد و... . پاسخ: الف: نقل نكردن عدّه‏اى حديثى را، دليل ضعف آن نيست؛ چراكه ملاك صحّت، اتّصال سلسله‏ى سند حديث تا معصوم عليه السلام مى‏باشد و اين مسأله در « خطابه‏ى غدير » حاصل است؛ به‏خصوص كه روايت حذيفه و زيدبن ارقم در اكثر متن، با حديث حضرت باقر عليه السلام تطابق دارد. ب: دانشمندان متقدّم، به برخى از احاديث دست نيافته‏اند؛ ولى متأخّران در اثر جست‏وجو و امكانات بيشتر آن‏ها را پيدا كرده‏اند. ج: مقدارى از احاديث به خاطر تقيّه و شرايط سخت شيعه، توسط گروهى از محدثان نقل نشده و آنان در شرايط سخت و در ميان خلفاى جور به تثبيت اصل مطلب پرداخته‏اند. دانشمندانى چون كلينى، مفيد و...كه در بغداد در ميان مخالفان زندگى مى‏كردند و نقل احاديث مفصّل و صريح، مشكل ايجاد مى‏كرده است. د: دانشمندان شيعه چه بسيار كتاب‏ها تأليف نموده‏اند كه به مرور زمان دست‏خوش فقدان و... شده است و از آن جمله ثقة الاسلام كلينى )م 329) كتابى درباره‏ى غدير داشته است كه شيخ آقا بزرگ تهرانى در كتاب « الذريعة » آن را نام برده است. نكته‏ى 11 - اصل متن خطابه، به صورت مفصّل در كتب شيعه و جملات مختلفه‏ى آن در مدارك سنّى آمده است. در كتب شيعه: روضة الواعظين: ابن‏فتّال نيشابورى )قرن پنجم( - الا حتجاج: شيخ طبرسى )قرن پنجم( - اليقين: سيّدابن طاووس )قرن هفتم( - نزهة الكرام: محمّدبن حسين رازى )قرن هفتم( - الاقبال: سيّدابن طاووس )قرن هفتم( - الصراط المستقيم: علىّ‏بن يونس بياضى )قرن نهم( - نهج الايمان: على‏بن حسين‏بن جبر )قرن هفتم(. در كتب فوق، روايت از طريق و سلسه سند آمده كه به حضرت امام باقر عليه السلام و حذيفةبن يمان و زيدبن ارقم منتهى مى‏شود. تفصيل بيشتر را در كتاب « خطابه‏ى غدير در آينه‏ى اسناد » مى‏بينيم.(29) در كتب اهل تسنّن، اصل واقعه‏ى غدير در نوشته‏هاى اختصاصى و غير اختصاصى آمده است. براى يافتن فهرست آن‏ها به « الغدير / ج 1« مراجعه مى‏كنيم و براى به دست آوردن راويان حديث با حروف الفبايى به « الغدير / ج 1 / ص 151 - 14« و براى اطّلاع از مؤلفان به « الغدير / ج 1 / ص 158 - 152« نگاه كنيد؛ امّا در مورد متن حاضر مفصّل، سنّيان گرچه اين متن را نقل نكرده‏اند، ليكن مفردات و جملات آن را در كتب خود آورده‏اند. كتاب شريف « نور الأمير » خطابه را به صد بخش تقسيم نموده و مدارك هر بخشى را از كتب اهل سنّت به تفصيل آورده است. نكته‏ى 12 - در متن خطابه‏ى غدير، پيامبر اكرم صلى الله عليه وآله با دو جمله‏ى استثنايى هشدار داده‏اند كه گذشته از ديگر ويژگى‏هاى اختصاصى اين سخنرانى، بى‏سابقه است. يكى جمله‏ى « فَليُبَلِّغِ الحاضِرُ الغائِبَ وَالوالِدُ الوَلَدَ اِلى يَومِ القِيامةِ » « پس بايسته است اين سخن را حاضران به غايبان و فرزندداران به فرزندان تا برپايى رستاخيز برسانند » و ديگرى جمله‏ى: « اَلا وَ اِنَّ رَأْسَ الْاَمْرِ بِالْمَعْرُوفِ اَنْ تَنْتَهُوا اِلى قَوْلى وَ تُبَلِّغُوهُ مَنْ لَمْ يَحْضُرْ وَ تَأْمُرُوهُ بِقَبُولِهِ عَنّى وَ تَنْهَوْهُ عَنْ مُخَالَفَتِهِ فَاِنَّهُ اَمْرٌ مِنَ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ وَ مِنّى » « و بدانيد قلّه‏ى بلند امر به معروف اين است كه به گفته‏ى من )درباره‏ى امامت( برسيد و سخن مرا به ديگران برسانيد و غايبان را به پذيرش فرمان من توصيه كنيد و آنان را از ناسازگارى با سخنان من بازداريد. همانا سخن من، فرمان خدا و فرمان من است. » با اين تأكيد و اعلام فرمان جهانى براى ابلاغ محتواى خطابه‏ى غدير، بر مسلمانان خداپرست و ايمانيان مخلص ضرورى مى‏نمايد كه در راه تبليغ و فرهنگ سازى اين خطابه‏ى شريف، تلاش پى‏گير فرمايند. موارد زير را خاضعانه پيشنهاد مى‏كنيم: 1) تشويق جوانان به‏حفظ متن‏خطابه و اهداى جوايز - به‏ويژه هزينه‏ى سفر كربلا براى زيارت حضرت امام حسين عليه السلام - و جوايز نفيس براى حفظ بخش‏هاى آن. 2) خواندن متن خطابه و ترجمه‏ى آن در محافل دينى ولو مقدارى از آن. 3) قرائت بخشى از خطابه در مجالس عقد، براى رساندن پيام رسول گرامى صلى الله عليه وآله و ابلاغ به نسل‏هاى آينده. 4) قرار دادن آن در مهريه‏ها در كنار قرآن به عنوان لبيك‏گويى به « حديث ثقلين » رسول خدا صلى الله عليه وآله. 5) نشر و اهداى كتب مربوط به خطابه‏ى غدير. 6) تابلو كردن جملات خطابه بر روى اشياى نفيس. 7) تدريس خطابه‏ى غدير در مدارس، دانشگاه‏ها و حوزه‏هاى علميّه. 8) ارائه‏ى خطابه به عنوان متن مورد تحقيق در تز ليسانس و فوق‏ليسانس و دكترا در رشته‏هاى مربوطه. 9) سخنرانى توسط سخنرانان محترم و اساتيد در محتوا و مطالب اعتقادى آن. 10) ترجمه‏ى خطابه‏ى غدير به زبان‏هاى گوناگون و عرضه‏ى آن در سايت‏هاى مختلف اينترنتى. 11) تهيّه‏ى كتب مربوط به خطابه‏ى غدير و اهداى آن در مجالس عقد و عروسى و وليمه‏ى حج و... . 12) معرّفى آن به شركت‏ها و مجتمع‏هاى توليدى و تجارى براى اهدا به عنوان عيدى و... به مشتريان و نمايندگان. 13) تهيه‏ى كتاب براى كودكان و نوجوانان از متن خطابه‏ى غدير. 14) ساختن فيلم و انيميشن و كليپ از جملات خطابه‏ى غدير. 15) مطرح كردن جملات كوتاه آن در مناسبت‏هاى امامت و ولايت معصومين عليهم السلام. 16) مأخذ قرار دادن متن خطبه براى تحقيقات در موضوعات توحيد، نبوت، امامت، مهدويّت و... . 17) معرفى عمومى خطابه‏ى غدير توسّط جوانان. 18) تشويق مردم براى نذر ختم خطابه‏ى غدير در محافل و نذر مالى براى نشر خطابه براى برآورده شدن حاجات و رفع مشكلات. 19) ساختن و نشر متن خطابه در لوح فشرده، نوار و... . 20) ساختن سرود، شعر و قطعات ادبى از متن خطابه‏ى غدير. 21) تعليم جملات كوتاه به كودكان و تشويق آنان به حفظ و يادگيرى. 22) ساختن تابلوهاى نقّاشى، خط و نقّاشى‏خط از متن و مضمون خطابه. 23) ساختن تئاتر و سرود از متن خطابه‏ى غدير. 24) مراجعه به سايت خطابه‏ى غدير جهت اطّلاع بيشتر از فعّاليّت‏هاى مربوطه: WWW.KHETABEGHADIR.COM تا نفس هست راز مى‏گوييم روز و شب چون نماز مى‏گوييم نسل در نسل از علىّ و غدير باز گفتند و باز مى‏گوييم يادآورى اين نكته بايسته است كه: متن عربى خطابه‏ى غدير چاپ شده در اين كتاب، برگرفته از كتاب « اسرار غدير » نوشته‏ى دانشمند محترم جناب آقاى محّمد باقر انصارى بوده و در اين كتاب به تحقيقات مبسوط ايشان در ارائه‏ى مآخذ اكتفا شده است. سيّد حسين حسينى خطابه‏ى غدير نيمه‏ى شعبان 1433

به نام خالق یاس و به یاد بارانی که بر پژمردگی اش خواهد بارید عجل الله تعالی فرجه الشریف پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله نیز برای هدایت مردمان پس از خویش به فرمان الهی در جای جای جاده ی تبلیغ و رسالت، پرده از کمال ها و فضیلت های امیرالمؤمنین علیه السلام براداشته و دانش های الهی خود را به او سپرده است. هم چنین در هر زمان و مکان، او و فرزندانش علیهم السلام را به عنوان اوصیای خود معرفی نموده و به دستور پروردگار، نام و وصف هر یک را به روشنی و بدون هیچ ابهامی بازگو فرموده اند. اما افسوس که سیر تاریخ همیشه نشان گر توطئه های مخالفان راه راستین است؛ اینان از همان ابتدا که هنوزمراسم غسل و تدفین پیامبر صلی الله علیه وآله انجام نشده بود با رأی خود، خلیفه را تعیین کردند. این حکومت در حالی شکل گرفت که از حج واپسین رسول خدا صلی الله علیه وآله و مراسم غدیر خم بیش از هفتاد روز نگذشته بود. آه و افسوس که تنها اندکی بعد ، نه تنها بی وفایی کردند بلکه بر عزیزترین یادگاران نبی صلی الله علیه و آله تاختند و آشیان وحی را به آتش کشیدند، هدیه و نِحله ی پیامبر صلی الله علیه وآله را از حضرت زهرا سلام الله علیها گرفته و به استدلال ها و حق ایشان پشت کردند. مقام عصمت ایشان را نادیده گرفته و بیست وسه سال سفارش رسول خدا صلی الله علیه وآله را زیر پا گذاشتند! تنها ده روز پس از رحلت پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله فدک را که هدیه ایشان به دخت گرامی شان سلام الله علیها بود، تصرف کردند. حضرت فاطمه سلام الله علیها که هر چه تلاش کرد، جوابی نشنید؛ پارچه ای بر سر بست ، لباسی سراپای پوشید و با زنان و خدمه و خویشان خود به مسجد رفت در حالی که خلیفه ی وقت به همراه مهاجران و انصار در مسجد نشسته بودند، در برابرش پرده ای آویختند و در پشت پرده نشست و آهی که کشید که مجلس دگرگون شد و اولین بار از خطابه ی غدیر، توحید، قرآن، ولایت امیرالمؤمنین علیه السلام وحقّ خویش در باره ی فدک دفاع کرد.
به نام خداوند همه مِهر مِهر وَرز معرفی خطابه‌ی غدیر پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم از همان آغاز رسالت خویش، امیرالمؤمنین علیه السلام را به عنوان جانشین، برادر وصی و امام مردم پس از خودشان معرفی کردند. این مسأله بارها در طول ۲۳ سال رسالت ایشان به شکل‌های مختلفی انجام شد. در آخرین سال عمر شریف پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم، ایشان پس از بازگشت از مراسم حج جهت انجام امر خداوند در آیه ی تبلیغ مبنی بر تبلیغ ولایت امیرالمؤمنین مراسم غدیر را برپا کردند. در واقع این معرفی، بزرگترین مراسمی بود که تا آن روز در تبلیغ مقام جانشینی پیامبر، برپا شده بود. متأسفانه بسیاری از افراد فكر می‌کنند که پیامبر به گفتن یك جمله من کنت مولاه فهذا علی مولاه بسنده کرده‌اند! در حالی که ایشان در آن روز یک سخنرانی مفصل ایراد نموده‌اند و در طی آن ، به روشنی مقام اوصیای پس از خود را معرفی کرده‌اند. سپس از مردم بیعت گرفتند، هم با زبان‌هایشان، هم با قلب‌هایشان و هم با دست‌هایشان. یکی از مهم ترین جملاتی که ایشان در خطابه‌ی غدیر ذکر نموده‌اند این جمله است، فَلْیُبَلِّغِ الْحاضِرُ الْغائِبَ وَ الْوالِدُ الْوَلَدَ اِلى یَوْمِ الْقِیامَةِ. یعنی بایسته است حاضران به غایبان و فرزند داران به فرزندان خویش تا برپایی روز قیامت سخنان امروز مرا برسانند و در جایی دیگر فرمودند، که بالاترین نقطه امر به معروف این است که به گفته ایشان گردن گذاری شود و افراد آنرا به دیگران تبلیغ کنند. تا به حال به این اندیشیده‌ایم که در قبال این مسؤولیت سنگین که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم بر دوش همگی ما گذاشته‌اند چه کرده ایم؟ آیا به این فکر کرده‌ایم که چگونه می‌توان خطبه‌ی غدیر را به همه معرفی کرد؟ و چراهای زیاد دیگری که باید به آن‌ها پاسخ گفت. از همین حالا می‌توان شروع کرد، با سعی و تلاش بیشتر می‌توانیم افراد بیشتری را با خطابه‌ی شریف غدیر آشنا کنیم. شاید تا به حال کتاب‌هایی راجع به خطبه‌ی غدیر خوانده باشید و یا جملاتی از آن را بر تابلوهایی دیده باشید و یا از دوستان‌تان در این مورد مطالبی را شنیده باشید. می‌توان گفت كه تا امروز افراد زیادی در زمینه تبلیغ خطبه‌ی غدیر حرکت کرده‌اند و فعالیت‌های متنوعی را در این زمینه انجام داده‌اند که به عنوان نمونه به برخی از آن‌ها اشاره می‌كنیم: ۱- چاپ کتاب‌های زیبا و نفیس حاوی متن خطبه‌ی غدیر ۲- برگزاری مسابقات حفظ خطبه ۳- برگزاری مسابقات مفهومی از محتوای غدیر ۴- تولید نرم افزارهای مولتی مدیا ۵- تهیه تابلوهای تزیینی با جملات خطبه ۶- تهیه بروشور، پوستر و بنر با محتوای خطبه ۷- ایجاد پایگاه‌های اینترنتی مختلف ۸- تولید اشیاء تزیینی مزین به جملات خطبه ۹- تهیه کتاب کودک و وسایل مورد نیاز آنان با هدف انتقال فرهنگ غدیر ۱۰- برگزاری جلسات شرح خطبه ۱۱- برگزاری جلسات قرائت خطبه ۱۲- فرهنگ سازی نذر خطابه ۱۳- تبلیغ‌های فردی و صحبت‌های گروهی در معرفی خطبه ۱۴- برگزاری سمینار ۱۵- برگزاری نمایشگاه‌هایی با محصولات مرتبط با غدیر ۱۶- تهیه سرود و کلیپ و فایل های صوتی ۱۷- تهیه فیلم های کوتاه ۱۸- داستان نویسی ۱۹- خطاطی و تصویرگری با موضوع غدیر و برخی دیگر از فعالیت های مختلف که هر کدام به نوعی در راستای نشر این خطبه مهم و این مفهوم حیاتی مؤثر بوده اند. درست است که فعالیت‌های مختلفی در این راستا انجام شده اما هرکسی می‌تواند ایده‌ای جدید داشته باشد و به نوبه خود در پیشبرد این حرکت فرهنگی نقشی را ایفا کند. پس شما هم شروع کنید تا با کمک همدیگر مفاهیم بلند خطبه‌ی غدیر مبنی بر حقانیت امیرالمؤمنین و فرزندان پاکشان علیهم السلام را به همه جهانیان بشناسانیم. در صورت تمایل به مشاوره و ارائه طرح ما همیشه در کنار شما خواهیم بود و بی صبرانه منتظر طرح‌ها و نظرات شما هستیم. این را بدانید که اگر در راه تبلیغ ولایت امیرالمؤمنین گامی بردارید، مشمول دعای مستجاب پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله خواهید شد که فرمودند: وَ انْصُرْ مَنْ نَصَرَهُ، یعنی خداوندا یاری کن هر کس او را یاری کند. چرا که مسأله امامت و شناخت آن و قدم گذاشتن در راه آنان منجر به بندگی خداوند متعال خواهد شد و باعث حفظ شعائر دینی اسلام در بین مردم می‌شود. به امید آن روز که مثل مردم حاضر در غدیر که دست در دست پیامبر گذاشتند و با ایشان بیعت کردند ما هم دست در دستان نازنین و مهربان امام زمان مان بگذاریم و با ایشان پیمان همراهی و یاری ببندیم و همیشه به آن وفادار بمانیم.