به نام خداوند همه مِهر مِهر وَرز


عید فطر روز بخشش

عید فطر یكى از دو عید بزرگ اسلامى است كه درباره آن احادیث و روایات بی شمارى وارد شده است. مسلمانان روزه‏ دار كه ماه رمضان را به روزه گذرانده و از خوردن و آشامیدن و بسیارى از كارهاى مباح دیگر امتناع ورزیده‏ اند، اكنون پس از گذشت ماه رمضان در نخستین روز ماه شوال اجر و پاداش خود را از خداوند مى‏ طلبند; اجر و پاداشى كه خود خداوند به آنان وعده داده است.
امیر المؤمنین علیه السلام در یكى از اعیاد فطر خطبه ‏اى خوانده ‏اند و در آن مؤمنان را بشارت و مبطلان را بیم داده ‏اند:
خطب امیرالمؤمنین على بن ابى طالب علیه السلام یوم الفطر فقال: «ایها الناس! ان یومكم هذا یوم یثاب فیه المحسنون و یخسر فیه المبطلون و هو یوم اشبه بیوم قیامكم، فاذكروا بخروجكم من منازلكم الى مصلاكم خروجكم من الاجداث الى ربكم و اذكروا بوقوفكم فی مصلاكم وقوفكم بین یدى ربكم، و اذكروا برجوعكم الى منازلكم رجوعكم الى منازلكم فی الجنة. عباد الله! ان ادنى ما للصائمین و الصائمات ان ینادیهم ملك فی آخر یوم من شهر رمضان ابشروا عباد الله فقد غفر لكم ما سلف من ذنوبكم فانظروا كیف تكونون فیما تستانفون.»   (میزان الحكمه، محمدى رى شهرى، ج 7، ص 131-132).
اى مردم! این روز شما روزى است كه نیكوكاران در آن پاداش مى‏ گیرند و زیانكاران و تبهكاران در آن مایوس و ناامید مى‏ گردند و این شباهتى زیاد به روز قیامت دارد. پس با خروج از منازل و رهسپارى به سوى جایگاه نماز عید، خروجتان را از قبر و رفتنتان را به سوى پروردگار به یاد آورید، و با ایستادن در جایگاه نماز، ایستادن در برابر پروردگارتان را یاد كنید، و با بازگشت‏به سوى منازل خود، بازگشتتان به سوى منازلتان در بهشت‏ برین را متذكر شوید. اى بندگان خدا. كمترین چیزى كه به زنان و مردان روزه‏دار داده مى‏ شود، این است كه فرشته ‏اى در آخرین روز ماه رمضان به آنان ندا مى‏ دهد و مى‏ گوید: هان! بشارتتان باد، اى بندگان خدا كه گناهان گذشته‏ تان آمرزیده شد! پس به فكر آینده خویش باشید كه چگونه بقیه ایام را بگذرانید؟
عید فطر روزى است كه خداوند آن را از میان دیگر روزها برگزیده است و مخصوص هدیه بخشیدن و جایزه دادن به بندگان خویش ساخته است. خداوند به آنان اجازه داده است تا در این روز نزد حضرتش گرد آیند و بر خوان كرم او بنشینند و ادب بندگى به جاى آرند; چشم امید به درگاه او دوزند و از خطاهاى خویش پوزش خواهند; نیازهاى خویش به نزد او آرند و آرزوهاى خویش از او خواهند. و نیز آنان را وعده و مژده داده است كه هر نیازى به او آرند، برآورد و بیش از آنچه چشم دارند به آنان ببخشد، از مهربانى و بنده ‏نوازى، بخشایش و كارسازى در حق آنان روا دارد كه گمان نیز نمى‏ برند.» (المراقبات فی اعمال السنه، میرزا جواد آقا ملكى تبریزى، ص 167).
روز اول ماه شوال را بدین سبب عید فطر خوانده ‏اند كه در این روز، امر امساك و صوم از خوردن و آشامیدن برداشته شد و رخصت داده شد كه مؤمنان در روز افطار كنند و روزه خود را بشكنند. فطر به معناى خوردن و آشامیدن است و گفته شده است كه به معناى آغاز خوردن و آشامیدن نیز هست. به همین دلیل است كه پس از اتمام روز و هنگام مغرب شرعى در روزهاى ماه رمضان، انسان افطار مى‏ كند، یعنى اجازه خوردن، پس از امساك از خوردن به او داده مى‏ شود.
عید فطر داراى اعمال و عباداتى است كه در روایات معصومین علیه السلام به آنها پرداخته شده و ادعیه خاصى نیز درباره آن آمده است.
از سخنان معصومین علیه السلام چنین استفاده مى‏ شود كه روز عید فطر، روز گرفتن مزد است، و لذا در این روز مستحب است كه انسان بسیار دعا كند و به یاد خدا باشد و روز خود را به بطالت و تنبلى نگذراند و خیر دنیا و آخرت را بطلبد.
در قنوت نماز عید مى‏ خوانیم:
«... اسئلك بحق هذا الیوم الذی جعلته للمسلمین عیدا و لمحمد صلى الله علیه و آله ذخرا و شرفا و كرامة و مزیدا ان تصلى على محمد و آل محمد و ان تدخلنى فی كل خیر ادخلت فیه محمدا و آل محمد و ان تخرجنى من كل سوء اخرجت منه محمدا و آل محمد، صلواتك علیه و علیهم اللهم انى اسالك خیر ما سئلك عبادك الصالحون و اعوذ بك مما استعاذ منه عبادك المخلصون‏».
بارالها! به حق این روز كه آن را براى مسلمانان عید و براى محمد صلی الله و علیه و آله و سلم ذخیره و شرافت و كرامت و فضیلت قرار داد، از تو مى‏ خواهم كه بر محمد و آل محمد درود بفرستى و مرا در هر خیرى وارد كنى كه محمد و آل محمد را در آن وارد كردى! و از هر سوء و بدى كه محمد و آل محمد را از آن خارج ساختى خارج كن! درود و صلوات تو بر او و آنها! خداوندا، از تو مى‏ طلبم آنچه بندگان شایسته‏ ات از تو خواستند و به تو پناه مى‏ برم از آنچه بندگان خالصت‏ به تو پناه بردند (مفاتیح الجنان).
در صحیفه سجادیه نیز دعایى از امام سجاد علیه السلام به مناسب وداع ماه مبارك رمضان و استقبال عید سعید فطر وارد شده است:
«اللهم صل على محمد و آله و اجبر مصیبتنا بشهرنا و بارك لنا فی یوم عیدنا و فطرنا و اجعله من خیر یوم مر علینا، اجلبه لعفو و امحاه لذنب و اغفر لنا ما خفى من ذنوبنا و ما علن... اللهم انا نتوب الیك فی یوم فطرنا الذی جعلته للمؤمنین عیدا و سرورا و لاهل ملتك مجمعا و محتشدا، من كل ذنب اذنبناه او سوء اسلفناه او خاطر شر اضمرناه توبة من لا ینطوى على رجوع الى ذنب و لا یعود بعدها فی خطیئة.»
پروردگارا! بر محمد و آل محمد درود فرست و مصیبت ما را در این ماه جبران كن و روز فطر را بر ما عیدى مبارك و خجسته بگردان و آن را از بهترین روزهایى قرار ده كه بر ما گذشته است: كه در این روز بیشتر ما را مورد عفو قرار دهى و گناهانمان را بشویى و بر ما ببخشایى گناهانى را كه در پنهان و آشكارا انجام دادیم... خداوندا! در این روز عید فطر، كه براى مؤمنان روز عید و خوشحالى و براى مسلمانان روز اجتماع و گردهمایى است، از هر گناهى كه مرتكب شده ‏ایم و هر كار بدى كه كرده ‏ایم و هر نیت ناشایسته ‏اى كه در ضمیرمان نقش بسته است‏ به سوى تو باز مى‏ گردیم و توبه مى‏ كنیم، توبه‏ اى كه در آن بازگشت‏ به گناه هرگز نباشد و بازگشتى كه در آن هرگز روى آوردن به معصیت نباشد.
... و چه زیباست که در این روز بزرگ همگی به یاد امام زمانمان باشیم و از خداوند بخواهیم که اگر دعایی را از جانب ما قرار است مستجاب کند ، آن دعا ظهور پدر مهربانمان باشد.






به نام خداوند همه مِهر مِهر وَرز


وداع با ماه رمضان

خصال هفت گانه مخصوص روزه ‏داران


در حديثى طويل حضرت اميرالمؤمنين عليه السلام از پيامبر خدا صلى الله عليه و آله چنين نقل مى‏ فرمايد كه پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: «ما من مؤمن يصوم شهر رمضان احتسابا الا اوجب الله تبارك و تعالى له سبع خصال: اولها يذوب الحرام من جسده، و الثانية يقرب من رحمة الله عزوجل، و الثالثة قد كفر خطيئة ابيه آدم، و الرابعة يهون الله عليه سكرات الموت و الخامسة امان من الجوع و العطش يوم القيمة و السادسة يطعمه الله عزوجل من طيبات الجنة، و السابعة يعطيه الله عزوجل برائة من النار، قال: صدقت‏يا محمد» (خصال شيخ صدوق، ص 386).
هيچ مؤمنى نيست كه ماه رمضان را فقط به حساب خدا روزه بگيرد، مگر آنكه خداى تبارك و تعالى هفت‏ خصلت را براى او واجب و لازم گرداند: 1- هر چه حرام در پيگرش باشد محو و ذوب گرداند، 2- به رحمت‏ خداى عزوجل نزديك مى‏ شود، 3- (با روزه خويش) خطاى پدرش حضرت آدم را مى‏ پوشاند، 4- خداوند لحظات جان كندن را بر وى آسان گرداند، 5- از گرسنگى و تشنگى روز قيامت در امان خواهد بود، 6- خداى عزوجل از خوراكي هاى لذيذ بهشتى او را نصيب دهد، 7- خداى و عزوجل برائت و بيزارى از آتش دوزخ را به او عطا فرمايد. (پرسش كننده در اين حديث مفصل، عالم يهودى بود) كه عرض كرد راست گفتى اى محمد.

وداع با ماه مبارک رمضان در بیان امام صادق علیه السلام

ابو بصیر از امام صادق علیه السلام روایت کرده که حضرت فرمود در وداع ماه مبارک رمضان بگوئید” اللهم انک قلت فی کتابک المنزل علی نبیک المرسل و قولک الحق شهر رمضان الذی انزل فیه القرآن هدی للناس و بینات من الهدی و الفرقان، و هذا شهر رمضان قد انصرم فاسالک بوجهک الکریم، و کلماتک التامات ان کان بقی علی ذنب لم تغفره و ترید ان تحاسبنی به او تعذبنی علیه او تقایسنی به ان یطلع فجر هذه اللیله، او ینصرم هذا الشهر الا و قد غفرته لی یا ارحم الراحمین‏”( منبع :من لا یحضره الفقیه، جلد 2).
بار پروردگارا تو خود گفتی در کتاب مقدس که بر نبی مرسلت نازل فرموده ‏ای و قول تو حق است که ماه رمضان که در او قرآن نازل شده و مایه هدایت و رستگاری مردم و دلائل آشکار از هدایت و وسیله تشخیص حق از باطل می‏ باشد، اینک ماه رمضان به پایان رسید و فیوضاتش تا سال آینده از ما قطع شد پس تقاضا می‏نمایم از تو به آبروی گرامیت و کلمات تام و تمامت، اینکه اگر بر من گناهی باقی مانده (و پاک نشدم) که هنوز آن گناهم را نیامرزیدی، و اراده حسابرسی او را داری، یا می‏خواهی به آن گناه باقیمانده عذابم کنی و یا به اندازه گناهم عقوبت نمائی، تا اینکه طلوع کند فجر این شب، یا پایان پذیرد این ماه مبارک، مگر آنکه آن گناهانم را بیامرزی و از تقصیرم در گذری، ای مهربانترین مهربانان.

وداع با ماه مبارک رمضان در بیان امام سجاد علیه السلام

امام سجاد علیه السلام در وداع با این ماه مبارک می فرماید: "درود بر تو ای همسایه ای که دل ها بر اثر عبادت و بندگی در آن نرم و فروتن گردید و گناهان بر اثر آمرزش و عفو خدای بزرگ در آن کم شد. درود بر تو! چه بسیار گناهان را محو کردی و چه بسیار زشتی ها را پوشاندی." (صحیفه سجادیه /قسمتی از دعای 45).

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و وداع ماه رمضان

جابر بن عبدالله انصاری، می گوید: در جمعه آخر ماه رمضان نزد رسول خدا صلی الله علیه و آله رفتم، هنگامی که چشم آن حضرت بر من افتاد فرمود: ای جابر! این جمعه آخر ماه رمضان است. پس با آن وداع کن و بگو:«خدایا! این رمضان را آخرین روزه ما قرار نده و اگر چنین مقرّر کردی، ما را مورد رحمت خود قرار ده و محروممان مساز». هر کس این را بگوید، به یکی از دو امر نیکو می رسد: یا آنکه طول عمر می یابد و ماه رمضان بعدی را درک می کند، و یا آنکه مورد بخشش و رحمت خدا قرار می گیرد: (بحار الانوار، جلد 98، ص 17).